از «همدلی فعال» تا «خستگی اخلاقی»: بررسی زنجیره انتقال هیجانی منفی از دانش آموزان پرتنش به کارآمدی حرفه ای معلمان

پژوهش حاضر با هدف بررسی زنجیره انتقال هیجانی منفی از دانش آموزان پرتنش به کارآمدی حرفه ای معلمان انجام شده است. معلمان به عنوان یکی از پرمخاطره ترین گروه های شغلی از نظر فشارهای روانی، روزانه با طیف گسترده ای از چالش های هیجانی ناشی از تعامل با دانش آموزان مواجه هستند. دانش آموزان پرتنش که رفتارهای چالش برانگیز، مشکلات هیجانی یا سابقه آسیب های روانیاجتماعی دارند، می توانند منبعی پایدار برای انتقال هیجانات منفی به معلمان باشند. این مقاله با رویکردی توصیفیتحلیلی و با مرور نظام مند منابع علمی داخلی و خارجی، به بررسی فرایند انتقال هیجانی منفی از دانش آموزان به معلمان و پیامدهای آن بر کارآمدی حرفه ای معلمان پرداخته است. در این نوشتار، ابتدا مفاهیم همدلی فعال، خستگی اخلاقی، انتقال هیجانی و کارآمدی حرفه ای تبیین شده، سپس چارچوب های نظری مرتبط و پیشینه پژوهش های انجام شده در این حوزه مرور گردیده است. یافته های پژوهش های متعدد نشان می دهد که تعامل با دانش آموزان پرتنش از مسیر همدلی فعال، می تواند به خستگی اخلاقی، کاهش خودکارآمدی و در نهایت افت کارآمدی حرفه ای معلمان منجر شود. این زنجیره انتقال هیجانی شامل مراحل همدلی فعال، خستگی عاطفی، کاهش خودکارآمدی و افت کارآمدی حرفه ای است. همچنین، عوامل تعدیل کننده مانند حمایت سازمانی، مهارت های تنظیم هیجان و تجربه شغلی می توانند شدت این زنجیره را کاهش دهند. در پایان، راهکارهای عملی برای معلمان، مدیران مدارس و دست اندرکاران نظام آموزشی به منظور پیشگیری و مدیریت این زنجیره انتقال هیجانی منفی ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

همدلی فعال ، خستگی اخلاقی ، انتقال هیجانی ، کارآمدی حرفه ای ، دانش آموزان پرتنش ، معلمان