معرفی آزمایش های کم خطر و کم زباله در دوره دوم متوسطه

شیمی به عنوان یکی از شاخه های بنیادی علوم تجربی، نقش مهمی در شناخت پدیده های طبیعی، تولید مواد جدید، توسعه فناوری ها و حل بسیاری از مسائل زندگی روزمره دارد. یادگیری مفاهیم شیمی در دوره دوم متوسطه تنها به حفظ کردن فرمول ها، واکنش ها و قوانین علمی محدود نمی شود، بلکه بخش مهمی از آن به مشاهده، تجربه، آزمایش و درک عملی پدیده های شیمیایی وابسته است. آزمایشگاه شیمی محیطی مناسب برای تبدیل مفاهیم نظری کتاب های درسی به تجربه های واقعی است و به دانش آموزان کمک می کند تا ارتباط میان ساختار مواد، ویژگی های آن ها و تغییرات شیمیایی را بهتر درک کنند. انجام آزمایش های شیمیایی، علاوه بر افزایش علاقه و انگیزه یادگیری، موجب تقویت مهارت هایی مانند مشاهده دقیق، اندازه گیری، تحلیل داده ها، حل مسئله و تفکر علمی می شود. با وجود اهمیت فراوان فعالیت های آزمایشگاهی در آموزش شیمی، استفاده از برخی روش های سنتی آزمایشگاهی می تواند چالش هایی را به همراه داشته باشد. بسیاری از آزمایش های شیمیایی که در گذشته در محیط های آموزشی انجام می شدند، نیازمند استفاده از مواد شیمیایی خطرناک، حجم زیادی از واکنش دهنده ها، تولید گازهای سمی یا ایجاد پسماندهای شیمیایی بودند. این موضوع علاوه بر افزایش هزینه های آزمایشگاه، می تواند سلامت دانش آموزان، دبیران و کارکنان آزمایشگاه را تحت تاثیر قرار دهد و موجب آسیب به محیط زیست شود. دفع نامناسب مواد شیمیایی باقی مانده از آزمایش ها نیز می تواند باعث آلودگی آب، خاک و هوا شود و مشکلات زیست محیطی ایجاد کند. ازاین رو، توجه به روش های نوین آموزش شیمی که همزمان اهداف آموزشی را تامین کرده و خطرات و ضایعات را کاهش دهند، اهمیت بسیاری پیدا کرده است.در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به معرفی آزمایش های کم خطر و کم زباله در دوره دوم متوسطه پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که استفاده از آزمایش های شیمیایی کم خطر و کم زباله در دوره دوم متوسطه می تواند ضمن افزایش ایمنی و کاهش آسیب های زیست محیطی، کیفیت یادگیری، مشارکت و علاقه مندی دانش آموزان به شیمی را نیز ارتقا دهد. بنابراین، گسترش این آزمایش ها با تکیه بر اصول شیمی سبز، گامی موثر در جهت آموزش شیمی ایمن، پایدار و مسئولانه است.کلمات کلیدی : آزمایش ، آموزش ، یادگیری ، آزمایشگاه ، دانش آموزان کم خطر