ارائه مدل بهینه سازی مدیریت نگهداری معابر شهری مبتنی بر سامانه مدیریت روسازی (PMS) و شاخص های عملکردی در راستای افزایش بهره وری و کاهش هزینه های نگهداری

شبکه معابر شهری یکی از ارزشمندترین دارایی های زیرساختی هر کشور محسوب می شود و نگهداری صحیح از آن نقش تعیین کننده ای در توسعه اقتصادی، رفاه اجتماعی و پایداری حمل ونقل شهری دارد. علی رغم تخصیص منابع مالی قابل توجه به عملیات نگهداری معابر شهری در سال های اخیر، بسیاری از شهرداری های ایران با چالش های متعددی از جمله فقدان سامانه های یکپارچه پشتیبان تصمیم، استفاده ناکافی از شاخص های عملکردی و تخصیص ناکارآمد بودجه مواجه هستند. پژوهش حاضر با هدف طراحی و ارائه مدل بهینه سازی مدیریت نگهداری معابر شهری مبتنی بر سامانه مدیریت روسازی (PMS) و شاخص های عملکردی کلیدی در راستای افزایش بهره وری و کاهش هزینه های نگهداری انجام شد. این تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش گردآوری داده ها، توصیفی-پیمایشی است. جامعه آماری شامل مدیران ارشد و میانی، کارشناسان فنی و مهندسان با تجربه در حوزه نگهداری معابر شهری در شهرداری های کلان شهرهای ایران بود. با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای، ۲۸۰ نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه محقق ساخته ای بود که روایی آن توسط جمعی از اساتید حوزه مدیریت روسازی تایید و پایایی آن از طریق ضریب آلفای کرونباخ (α = ۰/۹۴) محاسبه شد. تحلیل داده ها در دو سطح توصیفی و استنباطی با بهره گیری از آزمون های کولموگروف-اسمیرنوف و تی تک نمونه ای انجام گرفت. یافته ها نشان داد که وضعیت موجود مدیریت نگهداری معابر شهری با وضعیت مطلوب تفاوت معناداری دارد. نتایج آزمون تی تک نمونه ای حاکی از آن است که تمامی ابعاد شناسایی شده شامل برنامه ریزی راهبردی، ارزیابی عملکرد، مدیریت داده، کنترل هزینه، منابع انسانی، بهره گیری از فناوری و رضایت شهروندان در مقایسه با وضعیت مطلوب در شرایط نامطلوبی قرار دارند (p < ۰/۰۵). مدل بهینه سازی پیشنهادی با تلیفیق سامانه PMS، شاخص های عملکردی کلیدی، روش های تصمیم گیری چند معیاره و تحلیل هزینه چرخه عمر، چارچوبی کاربردی برای بهبود مدیریت نگهداری روسازی های شهری ارائه می دهد. اجرای این مدل می تواند به کاهش ۲۵ تا ۳۵ درصدی هزینه های نگهداری، افزایش ۳۰ درصدی عمر مفید روسازی و بهبود چشمگیر رضایت شهروندان منجر شود.واژگان کلیدی: سامانه مدیریت روسازی (PMS)، شاخص های عملکردی، نگهداری معابر شهری، مدل بهینه سازی، هزینه های نگهداری، بهره وری، تحلیل هزینه چرخه عمر.