بررسی روابط معلم-دانش آموز یکی از مهم ترین عوامل شکل دهنده محیط یادگیری

نظام های آموزشی در سراسر جهان همواره در تلاش هستند تا با شناسایی عوامل موثر بر کیفیت آموزش، زمینه ارتقای یادگیری، رشد همه جانبه دانش آموزان و تحقق اهداف تربیتی را فراهم آورند. در این میان، اگرچه عواملی همچون برنامه درسی، امکانات آموزشی، فناوری های نوین، سیاست های کلان آموزشی و منابع مالی از اهمیت قابل توجهی برخوردار هستند، اما شواهد نظری و پژوهشی نشان می دهد که کیفیت تعاملات انسانی در کلاس درس و نحوه مدیریت فرایند آموزش توسط معلم، نقش بنیادی و تعیین کننده ای در موفقیت نظام تعلیم و تربیت ایفا می کند. کلاس درس، اصلی ترین بستر تحقق یادگیری است و کیفیت آن بیش از هر چیز تحت تاثیر مهارت های حرفه ای معلم در مدیریت کلاس و برقراری روابط انسانی موثر با دانش آموزان قرار دارد.بررسی مبانی نظری و مطالعات انجام شده در این حوزه نشان می دهد که مدیریت کلاس درس مفهومی بسیار گسترده تر از ایجاد نظم و کنترل رفتار دانش آموزان است. مدیریت اثربخش کلاس مجموعه ای از دانش، مهارت، نگرش و راهبردهای حرفه ای است که معلم با بهره گیری از آن ها محیطی منظم، پویا، ایمن، مشارکتی و انگیزه بخش برای یادگیری ایجاد می کند. در چنین محیطی، دانش آموزان فرصت می یابند بدون احساس ترس، اضطراب یا نگرانی، در فعالیت های آموزشی مشارکت کنند، پرسش های خود را مطرح سازند، دیدگاه هایشان را بیان کنند، از اشتباه کردن هراس نداشته باشند و از طریق تعامل، همکاری و تجربه، یادگیری عمیق تری را تجربه نمایند. بنابراین، مدیریت کلاس را باید یکی از ارکان اصلی کیفیت آموزشی دانست که تمامی ابعاد فرایند یاددهی و یادگیری را تحت تاثیر قرار می دهد.یافته های این بررسی همچنین نشان می دهد که روابط معلم-دانش آموز یکی از مهم ترین عوامل شکل دهنده محیط یادگیری محسوب می شود. رابطه ای که بر پایه احترام، اعتماد، همدلی، حمایت عاطفی، عدالت، پذیرش تفاوت های فردی و ارتباط موثر استوار باشد، نه تنها موجب افزایش انگیزش تحصیلی و مشارکت دانش آموزان می شود، بلکه احساس امنیت روانی، اعتماد به نفس، مسئولیت پذیری و علاقه آنان به یادگیری را نیز تقویت می کند.

کلیدواژه ها:

مدیریت کلاس ، کلاس درس ، یاددهی و یادگیری ، دانش آموزان ، آموزش ، روابط موثر