کاربست ChatGPT در توانمندسازی حرفه ای معلمان مدارس استثنایی و ارتقای کیفیت فرایندهای یاددهی–یادگیری؛ فرصت ها و چالش ها

ظهور هوش مصنوعی مولد و گسترش ابزارهایی مانند ChatGPT، فرصت های تازه ای برای تحول در فرایندهای آموزشی و حرفه ای معلمان فراهم کرده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی کاربست ChatGPT در توانمندسازی حرفه ای معلمان مدارس استثنایی و ارتقای کیفیت فرایندهای یاددهی–یادگیری، با تاکید بر فرصت ها و چالش های آن انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، مروری، توصیفی و تحلیلی است و با بررسی و تحلیل منابع فارسی و انگلیسی مرتبط با هوش مصنوعی، ChatGPT، آموزش استثنایی، توانمندسازی معلمان و کیفیت یادگیری انجام شده است. یافته های بررسی نشان می دهد که ChatGPT می تواند به عنوان یک دستیار هوشمند، در برنامه ریزی آموزشی، تولید و بازطراحی محتوای درسی، شخصی سازی فعالیت های یادگیری، طراحی تمرین و پرسش، تنوع بخشی به روش های تدریس، ارائه پیشنهادهای بازخوردی و حمایت از تامل حرفه ای معلمان نقش موثری داشته باشد. این ظرفیت ها در مدارس استثنایی اهمیت بیشتری دارند؛ زیرا تفاوت های فردی دانش آموزان، ضرورت انعطاف پذیری و متناسب سازی فرایندهای آموزشی را افزایش می دهد. همچنین، استفاده هدفمند از ChatGPT می تواند بخشی از فعالیت های تکراری و زمان بر معلم را کاهش داده و فرصت بیشتری برای تعامل مستقیم، حمایت عاطفی و آموزشی و مشاهده عملکرد دانش آموزان فراهم کند. بااین حال، کاربرد این فناوری با چالش هایی مانند احتمال تولید اطلاعات نادرست، وابستگی بیش از حد، کاهش استقلال حرفه ای، مسائل مربوط به حریم خصوصی، سوگیری احتمالی، نابرابری در دسترسی به فناوری و ضعف سواد هوش مصنوعی همراه است. بر این اساس، بهره گیری اثربخش از ChatGPT مستلزم آموزش و توانمندسازی معلمان، اعتبارسنجی خروجی های تولیدشده، رعایت اصول اخلاقی، حفاظت از اطلاعات دانش آموزان و فراهم سازی دسترسی عادلانه به زیرساخت های دیجیتال است.

کلیدواژه ها:

ChatGPT ، هوش مصنوعی مولد ، توانمندسازی حرفه ای معلمان ، مدارس استثنایی ، یاددهی–یادگیری ، شخصی سازی آموزش ، آموزش ویژه ، فناوری آموزشی