بررسی تاثیر آموزش بهداشت، سواد تغذیه ای، نگرش سلامت و پیشگیری از رفتارهای پرخطر

سلامت یکی از اساسی ترین ارکان توسعه پایدار و از مهم ترین شاخص های پیشرفت جوامع انسانی به شمار می رود. در دهه های اخیر، مفهوم سلامت از دیدگاه سنتی که صرفا بر نبود بیماری تاکید داشت، فاصله گرفته و به مفهومی چندبعدی تبدیل شده است که ابعاد جسمانی، روانی، اجتماعی و حتی معنوی انسان را در بر می گیرد. بر اساس تعریف سازمان جهانی بهداشت، سلامت تنها فقدان بیماری یا ناتوانی نیست، بلکه حالتی از رفاه کامل جسمی، روانی و اجتماعی است. تحقق چنین سطحی از سلامت، مستلزم توجه هم زمان به عوامل فردی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و محیطی است که بر رفتارهای سلامت محور افراد تاثیر می گذارند. در این میان، آموزش بهداشت، ارتقای سواد تغذیه ای و شکل گیری نگرش مثبت نسبت به سلامت، از مهم ترین راهکارهای موثر برای بهبود کیفیت زندگی و کاهش رفتارهای پرخطر محسوب می شوند. با گسترش شهرنشینی، تغییر الگوهای زندگی، توسعه فناوری، افزایش دسترسی به غذاهای فرآوری شده، کاهش فعالیت بدنی، افزایش استرس های روزمره و تغییر سبک زندگی، الگوی بیماری ها نیز در بسیاری از کشورهای جهان دستخوش تغییر شده است. امروزه بیماری های غیرواگیر نظیر بیماری های قلبی-عروقی، دیابت، چاقی، فشار خون بالا، برخی سرطان ها و اختلالات روانی سهم عمده ای از بار بیماری ها را به خود اختصاص داده اند. بخش قابل توجهی از این بیماری ها ریشه در رفتارهای ناسالم، تغذیه نامناسب، کم تحرکی، مصرف دخانیات، مصرف الکل و مواد مخدر، رفتارهای جنسی پرخطر، خواب ناکافی و مدیریت نامناسب استرس دارند. بنابراین، اصلاح رفتارهای فردی و اجتماعی از طریق آموزش و افزایش آگاهی، به یکی از مهم ترین راهبردهای نظام های سلامت در سراسر جهان تبدیل شده است. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی تاثیر آموزش بهداشت، سواد تغذیه ای، نگرش سلامت و پیشگیری از رفتارهای پرخطر پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که آموزش بهداشت، ارتقای سواد تغذیه ای و شکل گیری نگرش مثبت نسبت به سلامت، نقش مهمی در تقویت رفتارهای سلامت محور و کاهش گرایش به رفتارهای پرخطر دارند. بنابراین، آموزش مستمر و هدفمند سلامت می تواند زمینه ساز بهبود سبک زندگی، افزایش خودمراقبتی و پیشگیری موثرتر از رفتارهای آسیب زا باشد.

کلیدواژه ها:

آموزش بهداشت ، سواد تغذیه ، نگرش سلامت ، رفتار پرخطر ، دانش آموزان