تحلیل عوامل موثر بر شکل گیری اعتماد آموزشی به سامانه های هوش مصنوعی در مدارس

گسترش سریع فناوری های هوش مصنوعی در سال های اخیر، چشم انداز جدیدی را در برابر نظام های آموزشی قرار داده است. سامانه های هوش مصنوعی با قابلیت تحلیل داده های آموزشی، ارائه بازخورد فوری، شخصی سازی فرایند یادگیری، شناسایی نقاط ضعف و قوت دانش آموزان و پشتیبانی از تصمیم گیری های آموزشی، می توانند نقش موثری در تحول فرایند یاددهی یادگیری داشته باشند. با این حال، بهره گیری موفق از این سامانه ها در مدارس تنها به وجود زیرساخت های فنی و دسترسی به ابزارهای هوشمند وابسته نیست، بلکه میزان اعتماد معلمان، دانش آموزان، مدیران و سایر ذی نفعان آموزشی به عملکرد، دقت، عدالت، امنیت و کارآمدی این فناوری ها نیز اهمیت اساسی دارد. اعتماد آموزشی به سامانه های هوش مصنوعی مفهومی چندبعدی است که تحت تاثیر عواملی همچون دقت و قابلیت اطمینان سامانه، شفافیت عملکرد، حفظ حریم خصوصی، امنیت داده ها، عدالت الگوریتمی، سهولت استفاده، سواد دیجیتال کاربران، حمایت سازمانی، نگرش معلمان و میزان حفظ نقش انسانی در فرایند آموزش شکل می گیرد. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی تحلیلی و با استفاده از مرور منابع و مطالعات مرتبط، عوامل موثر بر شکل گیری اعتماد آموزشی به سامانه های هوش مصنوعی در مدارس را بررسی می کند. یافته های تحلیل نشان می دهد که اعتماد زمانی پایدار خواهد بود که هوش مصنوعی به عنوان جایگزین معلم تلقی نشود، بلکه در نقش ابزار پشتیبان و تسهیل کننده فعالیت های آموزشی به کار گرفته شود. همچنین، شفافیت در نحوه عملکرد سامانه، امکان نظارت انسانی، ارائه آموزش های لازم به معلمان، رعایت اصول اخلاقی و حریم خصوصی و ایجاد فرصت برابر برای دسترسی به فناوری از مهم ترین پیش شرط های اعتمادسازی محسوب می شوند. بر این اساس، توسعه هوش مصنوعی در مدارس نیازمند رویکردی انسان محور است که در آن پیشرفت فناورانه با اهداف تربیتی، اجتماعی و اخلاقی آموزش هماهنگ باشد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، اعتماد آموزشی ، مدارس ، معلمان ، دانش آموزان ، فناوری آموزشی ، حریم خصوصی ، شفافیت ، یادگیری هوشمند