معلم هوشمند، آموزش اثربخش؛ بازآفرینی تدریس در عصر هوش مصنوعی در مدارس

هوش مصنوعی به عنوان یکی از تحول آفرین ترین فناوری های عصر حاضر، نظام های آموزشی را با فرصت ها و چالش های بنیادینی مواجه ساخته و ضرورت بازتعریف نقش معلم را در مدارس ابتدایی برجسته کرده است. هدف پژوهش حاضر تبیین مولفه ها و ابعاد سازنده مفهوم «معلم هوشمند» به عنوان طراح و راهبر انسانی فرآیند یادگیری در تعامل با فناوری های هوشمند است. این پژوهش با رویکرد کیفی-توصیفی و با استفاده از روش فراترکیب انجام شد. جامعه پژوهش شامل اسناد علمی منتشرشده در بازه ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۳ بود که پس از غربالگری و کدگذاری کیفی، پنج مضمون اصلی استخراج گردید: صلاحیت فناورانه-پداگوژیکی، هوش هیجانی و مدیریت رابطه انسانی، تفکر انتقادی و تاملی، یادگیری حرفه ای مستمر، و ایجاد محیط یادگیری فعال و بازی محور. یافته ها نشان می دهد معلم هوشمند نه جایگزین فناوری، بلکه متخصصی تربیتی چندبعدی است که با تلفیق شایستگی های فناورانه و انسانی، کرامت دانش آموز را در کانون فرآیند آموزش حفظ می کند. نتایج این پژوهش می تواند مبنایی برای بازنگری در برنامه های تربیت معلم و سیاست گذاری های آموزشی در ایران باشد.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: معلم هوشمند ، هوش مصنوعی در آموزش ، چارچوب TPACK ، فراترکیب ، تربیت معلم ، آموزش ابتدایی