بررسی رابطه تربیت دینی، تفکر اخلاقی، مسئولیت پذیری اجتماعی و سبک زندگی دانش آموزان

تعلیم و تربیت از بنیادی ترین فرایندهای شکل دهنده شخصیت انسان و یکی از مهم ترین زمینه های رشد فردی و اجتماعی در هر جامعه به شمار می رود. مدرسه به عنوان یکی از مهم ترین نهادهای تربیتی، تنها وظیفه انتقال دانش و پرورش توانایی های شناختی دانش آموزان را بر عهده ندارد، بلکه نقش مهمی در شکل گیری نگرش ها، ارزش ها، باورها، رفتارهای اخلاقی و شیوه تعامل آنان با دیگران ایفا می کند. دانش آموزان در سال های مدرسه، علاوه بر کسب دانش و مهارت های علمی، به تدریج درک روشن تری از خود، دیگران و جامعه پیدا می کنند و بر اساس تجربه های خانوادگی، آموزشی، فرهنگی و اجتماعی، الگوهای رفتاری و ارزشی نسبتا پایداری در آنان شکل می گیرد. ازاین رو، کیفیت تربیت دانش آموزان را نمی توان صرفا بر اساس میزان موفقیت تحصیلی آنان ارزیابی کرد، بلکه رشد اخلاقی، دینی، اجتماعی و توانایی انتخاب آگاهانه شیوه زندگی نیز از مولفه های اساسی تربیت مطلوب محسوب می شود. در این میان، تربیت دینی یکی از مهم ترین ابعاد تربیت همه جانبه دانش آموزان است. تربیت دینی را می توان فرایندی دانست که از طریق آن فرد با باورها، ارزش ها، هنجارها و آموزه های دینی آشنا می شود و زمینه لازم برای درونی سازی و به کارگیری این ارزش ها در زندگی فردی و اجتماعی او فراهم می گردد. هدف تربیت دینی صرفا انتقال مجموعه ای از اطلاعات و احکام نیست، بلکه در سطح عمیق تر، ایجاد نگرش و گرایشی در فرد است که بتواند میان باورهای دینی و رفتار روزمره خود ارتباط برقرار کند. هنگامی که تربیت دینی از سطح حفظ مطالب و انجام ظاهری برخی اعمال فراتر رود و به تجربه ای معنادار، عقلانی و درونی تبدیل شود، می تواند در شکل گیری وجدان اخلاقی، احساس تعهد، کنترل رفتار، احترام به حقوق دیگران و پذیرش مسئولیت های فردی و اجتماعی نقش موثری داشته باشد. بنابراین، تربیت دینی را باید یکی از ظرفیت های مهم برای تقویت ابعاد اخلاقی و اجتماعی شخصیت دانش آموزان دانست. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی رابطه تربیت دینی، تفکر اخلاقی، مسئولیت پذیری اجتماعی و سبک زندگی دانش آموزان پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که تربیت دینی، تفکر اخلاقی و مسئولیت پذیری اجتماعی از عوامل مهم در شکل گیری شخصیت و سبک زندگی مطلوب دانش آموزان هستند و تقویت همزمان آنها می تواند به پرورش دانش آموزانی آگاه، اخلاق مدار، مسئول و برخوردار از سبک زندگی متعادل و ارزش محور منجر شود.

کلیدواژه ها:

تربیت دینی ، تفکر اخلاقی ، سبک زندگی ، مسئولیت پذیری ، دانش آموزان