بررسی نقش کرامت انسانی ، تربیت اخلاقی و هویت یابی دانش آموزان از منظر فلسفه تعلیم و تربیت

تعلیم و تربیت به عنوان یکی از بنیادی ترین عرصه های شکل دهنده زندگی انسان، همواره فراتر از انتقال دانش و مهارت های علمی مورد توجه اندیشمندان حوزه فلسفه، علوم انسانی و تربیتی قرار داشته است. هدف اساسی تعلیم و تربیت، پرورش انسانی است که نه تنها از توانایی های شناختی و علمی برخوردار باشد، بلکه بتواند به عنوان موجودی اخلاقی، مسئول، آگاه و دارای هویت مشخص در جامعه ایفای نقش کند. از این منظر، آموزش و پرورش صرفا فرآیندی برای آماده سازی افراد جهت ورود به عرصه های اقتصادی و اجتماعی نیست، بلکه فرآیندی عمیق برای شکل دهی به شخصیت، ارزش ها، نگرش ها و شیوه زیستن انسان به شمار می آید. فلسفه تعلیم و تربیت با بررسی مبانی، اهداف، ارزش ها و روش های تربیتی، تلاش می کند به این پرسش بنیادین پاسخ دهد که «انسان مطلوب چگونه انسانی است و نظام تربیتی چگونه می تواند زمینه تحقق چنین انسانی را فراهم آورد؟». در این میان، مفاهیمی همچون کرامت انسانی، تربیت اخلاقی و هویت یابی دانش آموزان جایگاهی اساسی در تبیین اهداف غایی تعلیم و تربیت دارند. کرامت انسانی یکی از بنیادی ترین مفاهیم در اندیشه های فلسفی، اخلاقی و تربیتی است که بر ارزش ذاتی و منزلت والای انسان تاکید دارد. بر اساس این مفهوم، انسان صرفا به دلیل برخورداری از ویژگی هایی همچون عقل، اراده، اختیار و توانایی انتخاب، دارای ارزشی ذاتی است و نباید به عنوان ابزاری برای دستیابی به اهداف دیگر مورد توجه قرار گیرد. در حوزه تعلیم و تربیت، توجه به کرامت انسانی به معنای پذیرش دانش آموز به عنوان فردی دارای شخصیت مستقل، استعدادهای منحصر به فرد، حقوق انسانی و قابلیت رشد و تعالی است. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی نقش کرامت انسانی ، تربیت اخلاقی و هویت یابی دانش آموزان از منظر فلسفه تعلیم و تربیت پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که کرامت انسانی، تربیت اخلاقی و هویت یابی دانش آموزان سه مولفه به هم پیوسته و اساسی در فرایند تعلیم و تربیت هستند که توجه همزمان به آن ها می تواند زمینه پرورش انسان هایی خودآگاه، اخلاق مدار، مسئول و برخوردار از هویت سالم را فراهم سازد. از منظر فلسفه تعلیم و تربیت، مدرسه و معلم با محور قرار دادن کرامت انسانی و تقویت ارزش های اخلاقی، نقش مهمی در شکل گیری هویت فردی و اجتماعی دانش آموزان ایفا می کنند.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی : کرامت انسانی ، تربیت اخلاقی ، هویت یابی ، دانش آموزان ، تعلیم و تربیت