سواد هوش مصنوعی برای معلمان؛ مهارتی ضروری در عصر تحول دیجیتال آموز

هدف پژوهش حاضر، بررسی میزان سواد هوش مصنوعی معلمان و شناسایی مولفه های مورد نیاز برای ارتقای این مهارت در عصر تحول دیجیتالی آموزش است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش شناسی توصیفی-پیمایشی است. جامعه آماری شامل کلیه معلمان شاغل در مدارس دوره دوم متوسطه استان تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۳ بود که با استفاده از فرمول کوکران و روش نمونه گیری طبقه ای تصادفی، نمونه ای به حجم ۳۸۴ نفر انتخاب شد. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه محقق ساخته ای بود که بر اساس چارچوب مفهومی لانگ و ماگرکو (Long & Magerko, ۲۰۲۰) و با الهام از مولفه های شناسایی شده در مطالعات چیو و همکاران (Chiu et al., ۲۰۲۲) طراحی شد. روایی صوری و محتوایی پرسشنامه با نظر خبرگان و پایایی آن با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ (۰/۹۴) تایید شد. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS-۲۶ و آزمون های کولموگروف-اسمیرنوف و تی تک نمونه ای انجام گرفت. یافته ها نشان داد که میانگین سواد هوش مصنوعی معلمان در سطح متوسط (۳/۱۲ از ۵) قرار دارد و در هر پنج مولفه شامل دانش مفهومی، مهارت های فنی، کاربرد آموزشی، تفکر انتقادی و ملاحظات اخلاقی، تفاوت معناداری با میانگین فرضی (۳) وجود دارد (p<۰/۰۰۱). نتایج بیانگر آن است که اگرچه معلمان نسبت به اهمیت سواد هوش مصنوعی آگاهی دارند، اما در عمل با کاستی های قابل توجهی مواجه اند. بر اساس یافته ها، طراحی برنامه های آموزشی هدفمند، بازطراحی دوره های ضمن خدمت و تدوین سیاست های کلان برای توانمندسازی معلمان در حوزه هوش مصنوعی پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

سواد هوش مصنوعی ، معلمان ، تحول دیجیتالی ، فناوری های آموزشی ، آموزش هوشمند.