بررسی نقش بهزیستی روان شناختی، درگیری تحصیلی، تاب آوری و خودتنظیمی در موفقیت آموزشی دانش آموزان

آموزش و پرورش به عنوان یکی از مهم ترین نهادهای اجتماعی، نقش اساسی در رشد فردی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی جوامع ایفا می کند. در عصر حاضر که از آن با عنوان عصر دانش و اطلاعات یاد می شود، کیفیت نظام آموزشی بیش از هر زمان دیگری مورد توجه پژوهشگران، سیاست گذاران و برنامه ریزان آموزشی قرار گرفته است. در گذشته موفقیت آموزشی دانش آموزان عمدتا بر اساس توانایی های شناختی، هوش و میزان یادگیری محتوای درسی مورد ارزیابی قرار می گرفت، اما یافته های چند دهه اخیر نشان داده اند که موفقیت تحصیلی پدیده ای چندبعدی و پیچیده است و تنها با اتکا به عوامل شناختی قابل تبیین نیست. پژوهش های جدید بیانگر آن هستند که علاوه بر توانایی های ذهنی، مجموعه ای از عوامل روان شناختی، هیجانی، انگیزشی، اجتماعی و رفتاری در شکل گیری عملکرد تحصیلی و موفقیت آموزشی دانش آموزان نقش تعیین کننده ای دارند. از این رو، شناخت این عوامل و بررسی نحوه تعامل آن ها با یکدیگر از مهم ترین موضوعات پژوهشی در حوزه روان شناسی تربیتی و علوم تربیتی به شمار می آید. موفقیت آموزشی یکی از شاخص های مهم اثربخشی نظام های آموزشی محسوب می شود و بیانگر میزان دستیابی دانش آموزان به اهداف آموزشی، مهارت های شناختی، توانایی حل مسئله، رشد شخصیتی و آمادگی برای ورود به مراحل بالاتر تحصیلی و زندگی اجتماعی است. امروزه موفقیت آموزشی صرفا به کسب نمرات بالا یا قبولی در آزمون ها محدود نمی شود، بلکه ابعاد گسترده تری نظیر یادگیری عمیق، خلاقیت، مسئولیت پذیری، انگیزه یادگیری، مهارت های اجتماعی، توانایی سازگاری با تغییرات و آمادگی برای یادگیری مادام العمر را نیز در بر می گیرد. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی نقش بهزیستی روان شناختی، درگیری تحصیلی، تاب آوری و خودتنظیمی در موفقیت آموزشی دانش آموزان پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که موفقیت آموزشی دانش آموزان حاصل تعامل عوامل روان شناختی مختلفی همچون بهزیستی روان شناختی، درگیری تحصیلی، تاب آوری و خودتنظیمی است. تقویت این مولفه ها می تواند زمینه افزایش انگیزه، بهبود عملکرد تحصیلی، سازگاری با چالش های آموزشی و دستیابی به پیشرفت پایدار دانش آموزان را فراهم کند.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی : بهزیستی روان شناختی ، درگیری شناختی ، تاب آوری ، خودتنظیمی ، موفقیت آموزشی