بررسی نقش بهزیستی تحصیلی، درگیری آموزشی، خودتنظیمی یادگیری و انگیزش پیشرفت در ارتقای عملکرد دانش آموزان

نظام های آموزشی در جهان امروز با تحولات گسترده ای در حوزه های اجتماعی، فرهنگی، فناورانه و اقتصادی روبه رو هستند و این تحولات، انتظارات از مدارس و نهادهای آموزشی را به میزان قابل توجهی افزایش داده است. در گذشته، موفقیت تحصیلی دانش آموزان عمدتا بر اساس نمرات آزمون ها و میزان یادگیری محتوای درسی ارزیابی می شد، اما امروزه پژوهشگران علوم تربیتی معتقدند که عملکرد تحصیلی مفهومی چندبعدی است که علاوه بر پیشرفت درسی، ابعاد روان شناختی، شناختی، انگیزشی، هیجانی و رفتاری دانش آموزان را نیز در بر می گیرد. به همین دلیل، توجه به عواملی که بتوانند زمینه رشد همه جانبه دانش آموزان را فراهم سازند، به یکی از اولویت های اصلی نظام های آموزشی تبدیل شده است. در این میان، مفاهیمی همچون بهزیستی تحصیلی، درگیری آموزشی، خودتنظیمی یادگیری و انگیزش پیشرفت، از مهم ترین متغیرهایی هستند که در سال های اخیر جایگاه ویژه ای در پژوهش های آموزشی یافته اند و به عنوان پیش بینی کننده های اساسی عملکرد تحصیلی شناخته می شوند. عملکرد دانش آموزان تنها بازتابی از توانایی های شناختی یا هوش آنان نیست، بلکه نتیجه تعامل پیچیده ای از عوامل فردی، خانوادگی، مدرسه ای، اجتماعی و روان شناختی است. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی نقش بهزیستی تحصیلی، درگیری آموزشی، خودتنظیمی یادگیری و انگیزش پیشرفت در ارتقای عملکرد دانش آموزان پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که ارتقای عملکرد تحصیلی دانش آموزان حاصل تعامل مجموعه ای از عوامل روان شناختی و آموزشی است و بهزیستی تحصیلی، درگیری آموزشی، خودتنظیمی یادگیری و انگیزش پیشرفت به عنوان چهار مولفه اساسی، نقش تعیین کننده ای در کیفیت یادگیری و موفقیت تحصیلی ایفا می کنند. تقویت هم زمان این مولفه ها از طریق ایجاد محیط های یادگیری حمایتگر، افزایش مشارکت فعال دانش آموزان، آموزش مهارت های خودتنظیمی و تقویت انگیزش درونی، می تواند زمینه دستیابی به یادگیری عمیق، پایدار و بهبود عملکرد تحصیلی را فراهم ساخته و در نهایت به تربیت دانش آموزانی توانمند، مسئولیت پذیر و آماده برای یادگیری مادام العمر منجر شود.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی : بهزیستی تحصیلی ، درگیری آموزشی ، خودتنظیمی یادگیری ، انگیزش پیشرفت ، دانش آموزان