بررسی تاثیر قلدری مدرسه ای، قربانی شدن، حمایت همسالان و احساس امنیت در محیط مدرسه

مدرسه یکی از مهم ترین محیط های اجتماعی و تربیتی در زندگی کودکان و نوجوانان است؛ محیطی که دانش آموزان بخش قابل توجهی از دوران رشد خود را در آن سپری می کنند و علاوه بر کسب دانش و مهارت های آموزشی، بسیاری از مهارت های اجتماعی، عاطفی و ارتباطی خود را در تعامل با معلمان، همکلاسی ها و سایر اعضای جامعه مدرسه شکل می دهند. از این منظر، کیفیت محیط مدرسه و میزان برخورداری دانش آموزان از روابط سالم و حمایت کننده، نقش مهمی در سلامت روان، سازگاری اجتماعی، انگیزش تحصیلی، مشارکت در فعالیت های آموزشی و احساس تعلق آنان دارد. مدرسه زمانی می تواند رسالت تربیتی و آموزشی خود را به خوبی انجام دهد که دانش آموز در آن احساس آرامش، امنیت، پذیرش و حمایت داشته باشد و بتواند بدون ترس از تمسخر، تهدید، طردشدن یا آسیب اجتماعی و روانی در فعالیت های مدرسه مشارکت کند. در مقابل، وجود رفتارهای خشونت آمیز، پرخاشگرانه و طردکننده، به ویژه قلدری مدرسه ای، می تواند فضای روانی مدرسه را تحت تاثیر قرار داده و پیامدهای گسترده ای برای دانش آموزان، روابط بین فردی و حتی فرایند یاددهی یادگیری ایجاد کند. قلدری مدرسه ای یکی از مهم ترین مشکلات رفتاری و اجتماعی در محیط های آموزشی محسوب می شود. قلدری معمولا به رفتارهای عمدی، تکرارشونده و آسیب رسانی اطلاق می شود که در آن یک دانش آموز یا گروهی از دانش آموزان، فرد دیگری را از نظر جسمی، کلامی، اجتماعی یا روانی تحت فشار قرار می دهند و معمولا میان فرد قلدری کننده و قربانی نوعی نابرابری قدرت وجود دارد. این رفتار ممکن است در قالب کتک زدن، هل دادن، تهدید، توهین، تمسخر، شایعه پراکنی، حذف اجتماعی، تحقیر، انتشار مطالب آزاردهنده و در سال های اخیر از طریق فضای مجازی و شبکه های اجتماعی نیز بروز پیدا کند. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی تاثیر قلدری مدرسه ای، قربانی شدن، حمایت همسالان و احساس امنیت در محیط مدرسه پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که قلدری مدرسه ای و قربانی شدن با کاهش احساس امنیت و تضعیف سلامت روان و روابط اجتماعی دانش آموزان ارتباط دارند، در حالی که حمایت همسالان و ایجاد محیطی امن و حمایتگر می تواند نقش مهمی در کاهش پیامدهای منفی قلدری داشته باشد. بنابراین، تقویت روابط مثبت همسالان و ارتقای امنیت روانی و اجتماعی مدرسه، از راهکارهای اساسی برای پیشگیری از قلدری و بهبود تجربه تحصیلی دانش آموزان است.

کلیدواژه ها:

قلدری ، قربانی شدن ، حمایت همسالان ، گروه همسالان ، احساس امنیت