بازآفرینی الگوی مشارکت خانه و مدرسه در توانمندسازی آموزشی، ارتقای پیشرفت تحصیلی و توسعه مهارت های اجتماعی دانش آموزان استثنایی با تاکید بر رویکردهای نوین آموزش فراگیر؛ چالش ها و فرصت ها

دانش آموزان استثنایی به دلیل برخورداری از نیازهای آموزشی، شناختی، عاطفی و اجتماعی متفاوت، نیازمند نظام حمایتی منسجم و چندبعدی هستند که بتواند زمینه رشد همه جانبه آنان را فراهم سازد. یکی از مهم ترین عوامل موثر در تحقق اهداف آموزش وپرورش استثنایی، مشارکت فعال و هدفمند میان خانواده و مدرسه است. پژوهش حاضر با هدف بررسی و تبیین بازآفرینی الگوی مشارکت خانه و مدرسه در توانمندسازی آموزشی، ارتقای پیشرفت تحصیلی و توسعه مهارت های اجتماعی دانش آموزان استثنایی با تاکید بر رویکردهای نوین آموزش فراگیر انجام شده است. روش پژوهش حاضر از نوع مروری بوده و با استفاده از تحلیل و بررسی منابع علمی مرتبط، ابعاد مختلف تعامل خانواده و مدرسه مورد واکاوی قرار گرفته است. یافته های بررسی نشان می دهد که مشارکت موثر والدین و مدرسه می تواند نقش مهمی در افزایش کیفیت یادگیری، بهبود عملکرد تحصیلی، تقویت انگیزش، افزایش خودکارآمدی، کاهش مشکلات رفتاری و ارتقای مهارت های اجتماعی دانش آموزان استثنایی ایفا کند. همچنین نتایج نشان می دهد که آموزش والدین، ارتباط مستمر و دوسویه میان خانواده و معلمان، برنامه ریزی مشترک آموزشی، استفاده از فناوری های ارتباطی و تشکیل تیم های تخصصی چندرشته ای، از مهم ترین مولفه های یک الگوی موفق مشارکت خانه و مدرسه محسوب می شوند. با وجود اهمیت این تعامل، چالش هایی همچون ضعف ارتباطات سازمان یافته، آگاهی ناکافی برخی والدین، محدودیت منابع آموزشی و نبود برنامه های جامع مشارکت خانواده همچنان مانع تحقق کامل این رویکرد است. بر این اساس، بازآفرینی الگوی مشارکت خانه و مدرسه نیازمند گذار از همکاری های سنتی و مقطعی به سوی تعاملات پایدار، هدفمند و مبتنی بر مسئولیت مشترک است. کلیدواژه ها: مشارکت خانه و مدرسه، دانش آموزان استثنایی، آموزش فراگیر، توانمندسازی آموزشی، پیشرفت تحصیلی، مهارت های اجتماعی، همکاری خانواده و مدرسه.