بررسی رابطه بین استفاده از شبکه های اجتماعی و اضطراب اجتماعی در دانش آموزان پایه دوازدهم

در دهه های اخیر، گسترش فناوری های ارتباطی و ظهور رسانه های اجتماعی، شیوه زندگی، برقراری ارتباط، دریافت اطلاعات و شکل گیری روابط اجتماعی افراد را به طور چشمگیری دگرگون ساخته است. شبکه های اجتماعی به عنوان یکی از مهم ترین جلوه های تحول دیجیتال، بخش قابل توجهی از زندگی روزمره افراد، به ویژه نوجوانان و جوانان، را به خود اختصاص داده اند. امروزه پلتفرم هایی مانند اینستاگرام، تلگرام، واتساپ، تیک تاک و سایر رسانه های اجتماعی، تنها ابزارهایی برای سرگرمی و ارتباط با دوستان نیستند، بلکه به محیط هایی برای ارائه و دریافت اطلاعات، شکل دهی هویت فردی و اجتماعی، ابراز عقیده، کسب تایید اجتماعی، مشارکت در گروه های مختلف و مقایسه خود با دیگران تبدیل شده اند. در این میان، نوجوانان به دلیل ویژگی های خاص دوره رشد خود، از جمله نیاز شدید به پذیرش اجتماعی، حساسیت نسبت به قضاوت دیگران، شکل گیری هویت، افزایش اهمیت روابط همسالان و تلاش برای کسب استقلال، از جمله گروه هایی هستند که بیش از سایر گروه های سنی تحت تاثیر پیامدهای مثبت و منفی شبکه های اجتماعی قرار می گیرند. ازاین رو، بررسی پیامدهای روان شناختی استفاده از شبکه های اجتماعی در میان نوجوانان، به یکی از موضوعات مهم و مورد توجه پژوهشگران حوزه روان شناسی، علوم تربیتی، جامعه شناسی و مطالعات ارتباطات تبدیل شده است. نوجوانی دوره ای حساس و سرنوشت ساز در فرایند رشد انسان است که در آن تغییرات گسترده جسمانی، شناختی، عاطفی و اجتماعی رخ می دهد. دانش آموزان دوره متوسطه دوم، به ویژه دانش آموزان پایه دوازدهم، در یکی از مهم ترین مراحل این دوره قرار دارند؛ زیرا علاوه بر مواجهه با تحولات طبیعی دوران نوجوانی، با مجموعه ای از فشارها و انتظارات تحصیلی، اجتماعی و خانوادگی نیز روبه رو هستند. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی رابطه بین استفاده از شبکه های اجتماعی و اضطراب اجتماعی در دانش آموزان پایه دوازدهم پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که استفاده افراطی و نامتعادل از شبکه های اجتماعی، به ویژه از طریق افزایش مقایسه اجتماعی، ترس از قضاوت دیگران و کاهش تعاملات واقعی، می تواند با افزایش اضطراب اجتماعی در دانش آموزان پایه دوازدهم همراه باشد. بنابراین، آموزش سواد رسانه ای، مدیریت میزان استفاده و تقویت مهارت های ارتباطی و حمایت های خانوادگی و مدرسه ای می تواند در کاهش این آسیب ها موثر باشد.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی : شبکه اجتماعی ، اضطراب اجتماعی ، دانش آموزان ، فضای مجازی ، آسیب