تحلیل رابطه امنیت روانی کلاس، مشارکت آموزشی و کیفیت یادگیری دانش آموزان

مدرسه به عنوان یکی از مهم ترین نهادهای اجتماعی و تربیتی، نقشی اساسی در شکل گیری ابعاد مختلف شخصیت، توانمندی های شناختی، عاطفی و اجتماعی دانش آموزان دارد. کیفیت عملکرد نظام آموزشی تنها به میزان انتقال محتوای درسی یا استفاده از روش های نوین تدریس محدود نمی شود، بلکه به مجموعه ای از عوامل روان شناختی، اجتماعی، ارتباطی و آموزشی وابسته است که در محیط مدرسه و کلاس درس شکل می گیرند. در این میان، کلاس درس به عنوان نزدیک ترین و ملموس ترین محیط آموزشی برای دانش آموز، فضایی است که بخش قابل توجهی از تجربه یادگیری، تعامل با معلم، ارتباط با همسالان، مشارکت در فعالیت های آموزشی و شکل گیری نگرش نسبت به یادگیری در آن اتفاق می افتد. ازاین رو، توجه به کیفیت فضای روانی کلاس و چگونگی مشارکت دانش آموزان در فرایند آموزش، از الزامات اساسی برای دستیابی به یادگیری عمیق، پایدار و اثربخش محسوب می شود. در سال های اخیر، نگاه به مفهوم یادگیری در نظام های آموزشی از یک فرایند صرفا شناختی و مبتنی بر دریافت اطلاعات، به فرایندی چندبعدی و تعاملی تغییر یافته است. در رویکردهای جدید، دانش آموز نه یک دریافت کننده منفعل اطلاعات، بلکه یادگیرنده ای فعال، مشارکت کننده و دارای نقش در ساخت دانش تلقی می شود. بر این اساس، کیفیت یادگیری زمانی ارتقا می یابد که دانش آموز فرصت داشته باشد پرسش مطرح کند، نظر خود را بیان نماید، در فعالیت های گروهی مشارکت کند، درباره موضوعات درسی بحث و گفت وگو داشته باشد، اشتباه کند و از اشتباه خود بیاموزد و در فرایند حل مسئله و تصمیم گیری آموزشی نقش داشته باشد. تحقق چنین شرایطی مستلزم وجود محیطی است که دانش آموز در آن احساس امنیت، پذیرش و ارزشمندی داشته باشد. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به تحلیل رابطه امنیت روانی کلاس، مشارکت آموزشی و کیفیت یادگیری دانش آموزان پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که امنیت روانی کلاس با فراهم کردن احساس اعتماد، پذیرش و کاهش ترس از خطا، زمینه مشارکت فعال دانش آموزان را فراهم می کند و مشارکت آموزشی نیز از طریق افزایش درگیری شناختی و عاطفی، به ارتقای کیفیت، عمق و پایداری یادگیری منجر می شود.

کلیدواژه ها:

امنیت روانی ، کلاس درس ، مشارکت آموزشی ، کیفیت یادگیری ، دانش آموزان