بررسی تاثیر روش های تدریس خلاقانه بر تفکر انتقادی، خلاقیت و عملکرد تحصیلی دانش آموزان

در دهه های اخیر، نظام های آموزشی در سراسر جهان با تحولات گسترده ای در اهداف، رویکردها و شیوه های آموزش مواجه شده اند. اگرچه در گذشته انتقال دانش و حفظ مطالب آموزشی مهم ترین هدف آموزش محسوب می شد، اما امروزه پرورش توانایی های شناختی، مهارت های حل مسئله، تفکر انتقادی، خلاقیت، همکاری، نوآوری و یادگیری مادام العمر به عنوان مهم ترین ماموریت نظام های آموزشی شناخته می شود. جامعه امروز بیش از هر زمان دیگری به افرادی نیاز دارد که بتوانند در مواجهه با مسائل پیچیده، با ذهنی تحلیل گر، خلاق و انعطاف پذیر تصمیم گیری کنند و راه حل های نوآورانه ارائه دهند. از این رو، مدارس دیگر تنها محل انتقال اطلاعات نیستند، بلکه محیط هایی برای رشد همه جانبه شخصیت، توانمندی های ذهنی و مهارت های شناختی دانش آموزان به شمار می روند. تحقق این اهداف مستلزم بازنگری در روش های سنتی تدریس و حرکت به سوی الگوهای نوین و خلاقانه آموزش است. یکی از مهم ترین عوامل اثرگذار بر کیفیت یادگیری، شیوه تدریس معلمان است. روش تدریس نه تنها بر میزان یادگیری مفاهیم درسی تاثیر می گذارد، بلکه نقش تعیین کننده ای در شکل گیری نگرش، انگیزه، اعتمادبه نفس، خلاقیت و نحوه تفکر دانش آموزان دارد. روش های سنتی آموزش که عمدتا مبتنی بر سخنرانی، انتقال یک سویه اطلاعات و حفظ مطالب هستند، اگرچه ممکن است در انتقال برخی مفاهیم موفق باشند، اما در بسیاری از موارد فرصت کافی برای مشارکت فعال دانش آموزان، پرسشگری، تحلیل، کشف، تجربه و تولید دانش فراهم نمی کنند. در چنین شرایطی دانش آموزان بیشتر به دریافت کنندگان منفعل اطلاعات تبدیل می شوند و کمتر فرصت می یابند توانایی های شناختی و مهارت های سطح بالای فکری خود را توسعه دهند. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی تاثیر روش های تدریس خلاقانه بر تفکر انتقادی، خلاقیت و عملکرد تحصیلی دانش آموزان پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که به کارگیری روش های تدریس خلاقانه با ایجاد محیطی پویا، تعاملی و دانش آموزمحور، نقش موثری در تقویت تفکر انتقادی، پرورش خلاقیت و بهبود عملکرد تحصیلی دانش آموزان دارد؛ ازاین رو، توسعه شایستگی های حرفه ای معلمان در استفاده از این روش ها و حمایت نظام آموزشی از رویکردهای نوین تدریس، می تواند گامی موثر در ارتقای کیفیت یاددهی و یادگیری و تربیت نسلی خلاق، پژوهشگر و توانمند در حل مسائل آینده باشد.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی : روش تدریس ، تدریس خلاقانه ، تفکر انتقادی ، خلاقیت ، دانش آموزان