چگونه توانستم آگاهی و عملکرد بهداشت حرکتی دانش آموزان برای پیشگیری از آسیب های شایع والیبال و فوتبال در حیاط مدرسه افزایش دهم؟

هدف از انجام این اقدام پژوهی، افزایش آگاهی و بهبود عملکرد بهداشت حرکتی دانش آموزان به منظور پیشگیری از آسیب های شایع مرتبط با فعالیت های فوتبال و والیبال در حیاط مدرسه بود. این اقدام پژوهی توسط اینجانب، مهین صالحی، معلم دبیرستان کوثر شهرستان گچساران در استان کهگیلویه و بویراحمد، با مشارکت ۲۸ نفر از دانش آموزان دختر پایه یازدهم انجام شد. مسئله اصلی پژوهش از طریق مشاهده مستقیم رفتار دانش آموزان در جریان فعالیت های ورزشی و بررسی عملکرد آنان در موقعیت های مختلف شناسایی شد. نتایج بررسی اولیه نشان داد که اگرچه دانش آموزان علاقه و انگیزه مناسبی برای شرکت در فعالیت های ورزشی داشتند، اما در زمینه رعایت اصول بهداشت حرکتی و پیشگیری از آسیب، از جمله گرم کردن و سردکردن، رعایت فاصله ایمن، کنترل حرکات، توجه به شرایط محیطی، نحوه صحیح توقف و تغییر مسیر در فوتبال، شیوه مناسب پرش و فرود در والیبال و توجه به علائم خستگی و درد، با کاستی هایی مواجه بودند. برای اصلاح این وضعیت، پس از گردآوری و تحلیل اطلاعات، مجموعه ای از راهکارهای آموزشی و عملی شامل آموزش مستقیم و کاربردی، تمرین های مرحله ای، گرم کردن منظم، تمرین کنترل سرعت و تغییر مسیر، آموزش پرش و فرود ایمن، رعایت فاصله مناسب، بررسی محیط فعالیت، مشارکت دانش آموزان در ارزیابی همسالان، گفت وگوهای مسئله محور، شبیه سازی موقعیت های آسیب و ارائه بازخورد مستمر اجرا شد. در طول اجرای راهکارها، عملکرد دانش آموزان به صورت مستمر مشاهده و میزان پیشرفت آنان بررسی گردید. مقایسه شواهد شماره ۱ و ۲ نشان داد که مشارکت منظم در گرم کردن از حدود ۳۲ درصد به ۸۶ درصد، رعایت فاصله ایمن از ۳۶ درصد به ۸۹ درصد، کنترل توقف و تغییر مسیر در فوتبال از ۲۹ درصد به ۸۲ درصد و اجرای فرود کنترل شده در والیبال از ۲۵ درصد به ۸۶ درصد افزایش یافته است. همچنین توجه به خستگی و درد، شرایط محیطی و واکنش مناسب در موقعیت های آسیب زا نیز بهبود قابل توجهی نشان داد. یافته های کیفی نیز حاکی از آن بود که نگرش دانش آموزان از نگاه اتفاق محور نسبت به آسیب های ورزشی به سمت نگرشی پیشگیرانه تر تغییر کرده و مسئولیت پذیری آنان نسبت به سلامت خود و هم کلاسی هایشان افزایش یافته است. در مجموع، نتایج این اقدام پژوهی نشان داد که آموزش مستمر، تمرین عملی، مشارکت فعال دانش آموزان، نظارت و بازخورد به موقع می تواند در ارتقای آگاهی و عملکرد بهداشت حرکتی دانش آموزان پایه یازدهم و کاهش رفتارهای پرخطر در فعالیت های ورزشی موثر باشد.کلمات کلیدی : بهداشت حرکتی ، آسیب ورزشی ، حیاط مدرسه ، اقدام پژوهی ، دانش آموزان