چرا دانش آموز از عربی فرار می کند؟ ریشه یابی روان شناختی و راهکارهای معلم محور

درس عربی در نظام آموزشی ایران، با وجود جایگاه ویژه ای که در برنامه های درسی و آزمون های سرنوشت ساز دارد، همواره یکی از چالش برانگیزترین دروس برای بخش قابل توجهی از دانش آموزان بوده است. بسیاری از دانش آموزان از همان سال های نخست آموزش این درس، نگرشی منفی نسبت به آن پیدا می کنند و به تدریج احساس بی علاقگی، اضطراب، ناتوانی و حتی اجتناب از یادگیری عربی در آنان شکل می گیرد. این پدیده تا جایی پیش می رود که برخی دانش آموزان، صرف شنیدن نام درس عربی را با احساس فشار روانی، شکست تحصیلی و نگرانی از کسب نمرات پایین همراه می دانند. این در حالی است که زبان عربی نه تنها یکی از دروس رسمی نظام آموزشی کشور است، بلکه به دلیل ارتباط مستقیم با متون دینی، فرهنگی، ادبی و تاریخی، از اهمیت علمی و فرهنگی ویژه ای نیز برخوردار است. با وجود این اهمیت، فاصله قابل توجهی میان اهداف آموزشی برنامه درسی و نگرش واقعی دانش آموزان نسبت به این درس مشاهده می شود؛ فاصله ای که نیازمند تحلیل دقیق و چندبعدی است. در نگاه نخست، ممکن است دشواری قواعد، گستردگی مباحث صرف و نحو، تفاوت ساختاری زبان عربی با زبان فارسی یا حجم مطالب آموزشی، علت اصلی گریز دانش آموزان از این درس به نظر برسد؛ اما بررسی های روان شناختی و تربیتی نشان می دهد که مسئله بسیار عمیق تر از دشواری محتوای آموزشی است. بسیاری از دانش آموزان نه به دلیل ناتوانی شناختی، بلکه به علت تجربه های ناخوشایند آموزشی، احساس شکست های مکرر، اضطراب امتحان، کاهش خودکارآمدی، نبود انگیزش درونی، ضعف در ارتباط عاطفی با معلم و شکل گیری باورهای منفی درباره توانایی خود، به تدریج از یادگیری عربی فاصله می گیرند. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به چرا دانش آموز از عربی فرار می کند؟ ریشه یابی روان شناختی و راهکارهای معلم محور پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که گریز دانش آموزان از درس عربی بیش از آنکه ناشی از دشواری ذاتی این درس باشد، حاصل تعامل نگرش های منفی، روش های تدریس سنتی، اضطراب یادگیری و کاهش انگیزش تحصیلی است. ازاین رو، به کارگیری راهکارهای معلم محور، استفاده از روش های نوین تدریس، ایجاد محیطی امن و انگیزه بخش و تقویت تعامل میان معلم، خانواده و مدرسه، می تواند نگرش دانش آموزان را نسبت به درس عربی اصلاح کرده و زمینه یادگیری عمیق، پایدار و علاقه مندانه آنان را فراهم سازد.کلمات کلیدی : عربی ، ریشه یابی ، روان شناختی ، معلم محور ، آموزش ؛ چالش