تحلیل رابطه یادگیری خودراهبر، مدیریت زمان و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان

چکیدهآموزش و پرورش در قرن بیست ویکم با تحولات گسترده ای در حوزه های علمی، فناوری، اجتماعی و فرهنگی مواجه شده است؛ تحولاتی که ماهیت یادگیری را از یک فرایند معلم محور به یک فرایند یادگیرنده محور تغییر داده اند. در گذشته، نقش اصلی دانش آموزان دریافت منفعلانه اطلاعات از معلم بود، اما امروزه با گسترش فناوری های آموزشی، دسترسی آسان به منابع اطلاعاتی، یادگیری الکترونیکی و افزایش پیچیدگی مسائل زندگی، دانش آموزان باید بتوانند مسئولیت یادگیری خود را بر عهده گرفته، مسیر آموزشی خود را مدیریت کنند و با برنامه ریزی مناسب، به یادگیری مستمر و مادام العمر دست یابند. در چنین شرایطی، یادگیری دیگر صرفا به حفظ مطالب کتاب های درسی محدود نیست، بلکه مستلزم برخورداری از مجموعه ای از مهارت های شناختی، فراشناختی، مدیریتی و خودتنظیمی است که زمینه رشد علمی، شخصیتی و اجتماعی فراگیران را فراهم می آورد. ازاین رو، نظام های آموزشی پیشرفته بیش از هر زمان دیگری بر توسعه توانایی هایی مانند یادگیری خودراهبر، مدیریت زمان، خودنظم دهی، مسئولیت پذیری و تصمیم گیری مستقل تاکید دارند. یکی از مهم ترین مفاهیمی که در سال های اخیر مورد توجه پژوهشگران حوزه تعلیم و تربیت قرار گرفته، یادگیری خودراهبر است. یادگیری خودراهبر به توانایی فرد در برنامه ریزی، سازماندهی، هدایت، نظارت و ارزشیابی فرایند یادگیری خود اشاره دارد. در این نوع یادگیری، دانش آموز نه تنها مصرف کننده اطلاعات نیست، بلکه به عنوان فردی فعال، مسئول و هدفمند، نیازهای آموزشی خود را شناسایی کرده، اهداف یادگیری را تعیین می کند، منابع مناسب را انتخاب می نماید و با ارزیابی مستمر عملکرد خود، مسیر یادگیری را اصلاح می کند. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به تحلیل رابطه یادگیری خودراهبر، مدیریت زمان و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که یادگیری خودراهبر و مدیریت زمان از مهم ترین عوامل موثر بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان هستند و تقویت این دو مهارت می تواند با افزایش مسئولیت پذیری، نظم، انگیزش، خودنظارتی و کیفیت یادگیری، زمینه ارتقای عملکرد آموزشی و موفقیت پایدار دانش آموزان را فراهم سازد. ازاین رو، توجه هم زمان خانواده، معلمان و نظام آموزشی به آموزش و پرورش این مهارت ها، گامی اساسی در بهبود کیفیت آموزش و دستیابی به اهداف تعلیم و تربیت خواهد بود.کلمات کلیدی : یادگیری ، خودراهبر ، مدیریت زمان ، پیشرفت تحصیلی ، آموزش