تحلیل رابطه امنیت روانی مدرسه، احساس تعلق و مشارکت تحصیلی دانش آموزان

چکیدهنظام آموزش وپرورش به عنوان یکی از مهم ترین نهادهای اجتماعی، نقشی بنیادین در رشد شناختی، عاطفی، اجتماعی و شخصیتی دانش آموزان ایفا می کند. مدرسه تنها محیطی برای انتقال دانش و مهارت های علمی نیست، بلکه فضایی است که در آن دانش آموزان هویت فردی و اجتماعی خود را شکل می دهند، روابط بین فردی را تجربه می کنند، ارزش ها و هنجارهای اجتماعی را می آموزند و زمینه های لازم برای رشد همه جانبه آنان فراهم می شود. در چنین بستری، کیفیت تجربه دانش آموزان از محیط مدرسه، تاثیر مستقیمی بر نگرش آنان نسبت به یادگیری، انگیزش تحصیلی، سلامت روان، عملکرد آموزشی و میزان موفقیت آنان در زندگی فردی و اجتماعی خواهد داشت. از این رو، پژوهشگران علوم تربیتی و روان شناسی تربیتی طی دهه های اخیر توجه ویژه ای به عوامل روان شناختی و محیطی موثر بر کیفیت تجربه تحصیلی دانش آموزان داشته اند و تلاش کرده اند تا سازوکارهای اثرگذاری این عوامل را بر پیامدهای آموزشی و روان شناختی تبیین کنند. در دنیای امروز که نظام های آموزشی با چالش های متعددی از جمله افزایش فشارهای تحصیلی، رقابت های آموزشی، تغییرات سریع فناوری، پیامدهای اجتماعی و روانی ناشی از تحولات فرهنگی و اقتصادی، گسترش شبکه های اجتماعی و کاهش تعاملات انسانی موثر روبه رو هستند، توجه به ابعاد روان شناختی محیط مدرسه بیش از گذشته اهمیت یافته است. بسیاری از صاحب نظران بر این باورند که موفقیت تحصیلی دانش آموزان صرفا به توانایی های شناختی، بهره هوشی یا کیفیت محتوای آموزشی وابسته نیست، بلکه کیفیت روابط انسانی، احساس امنیت، حمایت اجتماعی، اعتماد متقابل، عدالت آموزشی و جو روانی مدرسه نیز از مهم ترین عوامل تعیین کننده کیفیت یادگیری و پیشرفت تحصیلی محسوب می شوند. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به تحلیل رابطه امنیت روانی مدرسه، احساس تعلق و مشارکت تحصیلی دانش آموزان پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که امنیت روانی مدرسه و احساس تعلق، از مهم ترین عوامل موثر بر مشارکت تحصیلی دانش آموزان هستند و تقویت این دو مولفه می تواند انگیزه، تعامل، عملکرد تحصیلی و سلامت روان دانش آموزان را بهبود بخشد. کلمات کلیدی : امنیت روانی ، مدرسه ، احساس تعلق ، مشارکت تحصیلی ، دانش آموزان