چالش های چندلایه معلمان در مواجهه با ناهمگونی شدید دانش آموزان در آموزش مهارت های زندگی

یکی از معضلات اساسی در آموزش ویژه، ناهمگونی بالای دانش آموزان با نیازهای شدید از نظر سطح هوشی، آسیب شناسی حسی-حرکتی، و توانایی ارتباطی در یک کلاس است که برنامه ریزی آموزشی را برای معلمان به معمایی پیچیده تبدیل می کند. پژوهش حاضر با رویکرد پدیدارشناسی توصیفی، تجارب ۱۲ معلم مقطع پیش دبستانی و دبستان استثنایی را در شهر تهران بررسی کرده است. نتایج حاصل از کدگذاری باز و محوری نشان داد که چالش های معلمان را می توان در سه قطب متقابل دسته بندی کرد: ۱) قطب «دانش آموز» (تنوع در سطوح هوشیاری، وابستگی کامل به دیگران، مشکلات تغذیه ای و کنترل دفع، و حساسیت های شدید حسی که محیط آموزشی را آزاردهنده می کند)، ۲) قطب «برنامه درسی» (انعطاف ناپذیری کتب موجود، غیرواقع بینانه بودن اهداف سالانه، و تاکید بیش ازحد بر مهارت های آکادمیک به جای مهارت های انطباقی)، و ۳) قطب «سنجش و بازخورد» (دشواری در ثبت پیشرفت های ظریف و غیرکلامی و بی توجهی به دستاوردهای عاطفی-اجتماعی). معلمان در این مطالعه بر این باور بودند که مهم ترین عامل موفقیت، «ایجاد رابطه عاطفی عمیق» و «تشخیص نشانه های غیرکلامی رضایت یا خستگی» دانش آموز است که در هیچ دوره کارآموزی به آنها آموزش داده نشده است. مقاله با ارائه مدل پیشنهادی «آموزش مهارت های محوری با رویکرد حسی-حرکتی تلفیقی» و توصیه به تشکیل کارگروه های همیار معلم (معلم-یار) در هر مدرسه، راهگشایی برای کاستن از انزوای حرفه ای معلمان این حوزه ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: چالش معلمان ، ناهمگونی دانش آموزان ، مهارت زندگی