نقش تفکر محاسباتی در بهبود توانایی حل مسئله در درس ریاضی: مطالعه ای در میان دانش آموزان پایه نهم

چکیده : در عصر حاضر، توانایی حل مسئله به عنوان یکی از شایستگی های بنیادین یادگیری در قرن بیست و یکم شناخته می شود؛ به ویژه در آموزش ریاضی که بیش از هر درس دیگری، بر قدرت استدلال، تحلیل منطقی و توانایی مواجهه با مسائل نوین تاکید دارد. یکی از رویکردهای نوین و بین رشته ای که در سال های اخیر توجه پژوهشگران تعلیم و تربیت را به خود جلب کرده، «تفکر محاسباتی» است؛ روشی نظام مند برای حل مسئله، طراحی سیستم ها و درک رفتار انسان و رایانه بر اساس مفاهیم بنیادی علوم کامپیوتر. هدف این مقاله مروری، بررسی جایگاه و نقش تفکر محاسباتی در ارتقای توانایی حل مسئله ریاضی در میان دانش آموزان پایه نهم متوسطه است. این پژوهش با تحلیل منابع علمی داخلی و خارجی، تلاش می کند ابعاد مفهومی تفکر محاسباتی را با نیازهای یادگیری ریاضی پیوند دهد و چگونگی تاثیر آن را در افزایش عمق درک، تحلیل گام به گام مسائل، و توانایی تجزیه وتحلیل منطقی نشان دهد. نتایج مرور منابع بیانگر آن است که آموزش مهارت های تفکر محاسباتی نظیر تجزیه مسائل پیچیده، الگوریتم سازی، شناخت الگوها و انتزاع سازی می تواند فرایند حل مسئله ریاضی را ساختارمندتر، معنادارتر و کارآمدتر کند. همچنین، برخی مطالعات تجربی اشاره می کنند که دانش آموزانی که در معرض تمرینات تفکر محاسباتی قرار گرفته اند، در مقایسه با همتایان خود، عملکرد بهتری در حل مسائل غیر روتین و چندمرحله ای داشته اند. این یافته ها بیانگر ضرورت بازنگری در برنامه درسی ریاضی و گنجاندن مولفه های تفکر محاسباتی در قالب فعالیت های کلاسی و تمرینات مسئله محور است.کلیدواژه ها: تفکر محاسباتی، حل مسئله، آموزش ریاضی، دانش آموزان پایه نهم.