بررسی نقش واسطه ای خودکارآمدی و انگیزش تحصیلی در رابطه بین روش های تدریس فعال، خلاقیت معلم و یادگیری عمیق

نظام های آموزشی در جهان امروز با تحولات گسترده ای روبه رو شده اند که ضرورت بازنگری در اهداف، روش ها و رویکردهای آموزش را بیش از هر زمان دیگری آشکار ساخته است. در گذشته، موفقیت نظام های آموزشی عمدتا بر اساس انتقال حجم زیادی از اطلاعات، حفظ مطالب درسی و کسب نمرات بالا در آزمون های کتبی ارزیابی می شد؛ اما در عصر حاضر که با گسترش فناوری های نوین، انفجار اطلاعات، تغییرات سریع اجتماعی و نیاز روزافزون به مهارت های تفکر، خلاقیت و حل مسئله همراه است، صرف انتقال دانش دیگر پاسخگوی نیازهای یادگیرندگان نیست. امروزه هدف اصلی آموزش، پرورش افرادی است که بتوانند به صورت مستقل بیندیشند، اطلاعات را تحلیل و ارزیابی کنند، میان مفاهیم ارتباط برقرار سازند، از آموخته های خود در موقعیت های واقعی بهره بگیرند و در مواجهه با مسائل جدید، راه حل های خلاقانه ارائه دهند. تحقق چنین هدفی مستلزم ایجاد یادگیری عمیق، پایدار و معنادار است؛ یادگیری ای که نه تنها به ماندگاری دانش منجر می شود، بلکه توانایی انتقال و کاربرد آن را نیز در شرایط مختلف فراهم می سازد. در این میان، یادگیری عمیق به عنوان یکی از مهم ترین شاخص های کیفیت آموزش، جایگاه ویژه ای در پژوهش های علوم تربیتی و روان شناسی آموزشی یافته است. یادگیری عمیق فراتر از حفظ و بازگویی اطلاعات بوده و مستلزم درک مفهومی، پردازش فعال اطلاعات، تفکر انتقادی، استدلال منطقی، حل مسئله، خودتنظیمی و کاربرد دانش در موقعیت های جدید است.در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی نقش واسطه ای خودکارآمدی و انگیزش تحصیلی در رابطه بین روش های تدریس فعال، خلاقیت معلم و یادگیری عمیق پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که روش های تدریس فعال و خلاقیت معلم از طریق تقویت خودکارآمدی و انگیزش تحصیلی، نقش موثری در ارتقای یادگیری عمیق دانش آموزان ایفا می کنند. بنابراین، بهره گیری از راهبردهای تدریس نوین، ایجاد محیط های یادگیری مشارکتی و توجه هم زمان به ابعاد شناختی و انگیزشی یادگیرندگان، می تواند زمینه ساز بهبود کیفیت آموزش، افزایش مشارکت دانش آموزان و تحقق یادگیری پایدار، معنادار و اثربخش در نظام آموزشی باشد.کلمات کلیدی : خودکارآمدی ، انگیزش تحصیلی ، روش تدریس ، تدریس فعال ، خلاقیت معلم