نقش معارف اسلامی و متون دینی در ارتقای فرهنگ قرآنی دانش آموزان دختر

این پژوهش با هدف بررسی نقش معارف اسلامی و متون دینی در ارتقای فرهنگ قرآنی دانش آموزان دختر دوره دوم متوسطه انجام شد. فرهنگ قرآنی به مثابه مجموعه ای از باورها، ارزش ها، نگرش ها و رفتارهایی که از آموزه های قرآن کریم و سیره معصومین (ع) سرچشمه می گیرد، یکی از ارکان هویت ساز در نظام تعلیم و تربیت جمهوری اسلامی ایران به شمار می رود. در این راستا، پژوهش حاضر به لحاظ هدف، کاربردی و از نظر شیوه گردآوری داده ها، توصیفی-پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش را کلیه دانش آموزان دختر دوره دوم متوسطه شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۳ تشکیل می دهد که با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای، تعداد ۳۸۰ نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه محقق ساخته ای بود که براساس مبانی نظری قرآن پژوهی و با الهام از آرای صاحب نظرانی همچون مصباح یزدی (۱۳۸۵)، جوادی آملی (۱۳۸۹)، دلشاد تهرانی (۱۳۹۰) و قرائتی (۱۳۹۳) طراحی گردید و روایی آن توسط جمعی از خبرگان علوم قرآنی و تربیت اسلامی و پایایی آن با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ (۰/۹۲) تایید شد. یافته های پژوهش نشان داد که میانگین نمره فرهنگ قرآنی دانش آموزان دختر، بالاتر از حد متوسط بوده و نقش معارف اسلامی و متون دینی در ارتقای آن، از نظر آماری معنادار است (p<۰/۰۰۱). همچنین آزمون تی تک نمونه ای موید آن بود که مولفه هایی چون تقویت باور به توحید، التزام به احکام عملی، انس با قرآن، اخلاق مداری و سبک زندگی قرآنی از مهم ترین شاخص های اثرگذاری معارف اسلامی محسوب می شوند. در پایان، پیشنهاد شد که با تقویت برنامه های درسی پرورشی، بهره گیری از روش های فعال تدریس، تربیت مربیان متخصص و گسترش فعالیت های قرآنی فوق برنامه، زمینه ارتقای فرهنگ قرآنی در میان دانش آموزان دختر فراهم آید.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: معارف اسلامی ، متون دینی ، فرهنگ قرآنی ، دانش آموزان دختر ، دوره متوسطه ، تربیت اسلامی.