بازتاب حکومت آل اینجو در آیینه گاه شماری جوان سروده های حافظ

این پژوهش با اتخاذ رویکردی بین رشته ای و تلفیق روش شناسی تاریخ نگاری با تحلیل متنی، به بازسازی بازه های زمانی حیات ادبی حافظ شیرازی در دوران نخستین حضور او در دربار آل اینجو می پردازد. مسئله اصلی، بازشناسی دقیق زمان سرایش جوان سروده های حافظ است که همواره با ابهام و اختلاف نظر میان حافظ پژوهان همراه بوده است. این مقاله با این ادعا که رویکرد صرفا ادبی و سبک شناسانه حافظ پژوهان، از تحلیل مناسبت های زمانی و بستر سیاسی وقوع رویدادها بازمانده است، با بهره گیری از «نشانه های زمانی درون متنی» و تطبیق آن ها با «وقایع سیاسی و تقویم رسمی عصر آل اینجو»، به بازخوانی تاریخ سرایش اشعار می پردازد. یافته های پژوهش نشان می دهد که تلاقی تقویمی میان مناسبت های مذهبی و سنتی در کنار تحولات سیاسی، کلیدی ترین گره گشا برای تعیین زمان سرایش غزل های ممدوحانه و همچنین تبیین سیر حضور حافظ در دستگاه های قدرت است. این مطالعه اثبات می کند که اشعار نخستین حافظ، نه تنها بازتابی از حال و هوای درونی شاعر، بلکه محصول مستقیم ساختار قدرت و پویایی های سیاسی شیراز در سده ی هشتم هجری است. شایان ذکر است که با توجه به تنوع فراوان نسخ و تصحیحات موجود از دیوان خواجه، در این مقاله، نسخه «قرائت گزینی انتقادی دیوان حافظ» به کوشش مشترک بهاءالدین خرمشاهی و شادروان هاشم جاوید که بر اساس مقابله تصحیح قزوینی-غنی با مشهورترین نسخ تصحیحی معاصر تدوین گردیده، به عنوان نسخه مبنای ابیات در نظر گرفته شده است.

کلیدواژه ها:

حافظ ، تاریخ نگاری ادبی ، آل اینجو ، شیخ ابواسحاق ، غیاث الدین