شناسایی و اولویت بندی چالش های زنجیره تامین در صادرات مبتنی بر تجارت الکترونیک فرامرزی

تجارت الکترونیک فرامرزی به یکی از مسیرهای مهم توسعه صادرات تبدیل شده است؛ بااین حال، بهره گیری موثر از ظرفیت های آن بدون برخورداری از زنجیره تامین منسجم، هماهنگ و پاسخ گو امکان پذیر نیست. کسب وکارهای صادرات محور، به ویژه شرکت های کوچک و متوسط، در مسیر فروش و ارسال کالا به بازارهای خارجی با چالش هایی مانند هزینه و زمان حمل ونقل بین المللی، پیچیدگی تشریفات گمرکی، ضعف تبادل داده، محدودیت پرداخت های بین المللی، ناهماهنگی در مدیریت موجودی، ضعف ردیابی سفارش و دشواری ارائه خدمات پس از فروش مواجه اند. هدف پژوهش حاضر، شناسایی و اولویت بندی ابعاد اصلی چالش های زنجیره تامین در صادرات مبتنی بر تجارت الکترونیک فرامرزی است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی–پیمایشی است. در مرحله نخست، چالش های اصلی از طریق بررسی منابع علمی معتبر داخلی و خارجی شناسایی و در شش بعد طبقه بندی شدند. سپس، پرسشنامه مقایسات زوجی در اختیار ۱۵ نفر از متخصصان و صاحب نظران حوزه های تجارت الکترونیک، صادرات، مدیریت زنجیره تامین، لجستیک بین المللی، مدیریت عملیات و امور گمرکی قرار گرفت و داده های حاصل با استفاده از روش فرایند تحلیل سلسله مراتبی تحلیل شد. نتایج نشان داد که «گمرک و مقررات» با وزن ۰٫۲۴ در رتبه نخست قرار دارد. پس از آن، «زیرساخت های مالی و پرداخت» با وزن ۰٫۱۹، «همکاری میان شرکای زنجیره تامین» با وزن ۰٫۱۶، «مدیریت عملیات صادراتی» با وزن ۰٫۱۵، «فناوری اطلاعات» با وزن ۰٫۱۳ و «لجستیک بین المللی» با وزن ۰٫۱۲ در رتبه های بعدی قرار گرفتند. مقدار نسبت سازگاری برابر با ۰٫۰۱۹ به دست آمد که بیانگر سازگاری مطلوب قضاوت های خبرگان است. بر اساس یافته ها، بهبود صادرات مبتنی بر تجارت الکترونیک فرامرزی مستلزم تسهیل فرایندهای گمرکی، تقویت زیرساخت های مالی و پرداخت، کاهش گسست های اطلاعاتی و توسعه هماهنگی میان بازیگران زنجیره تامین است.

کلیدواژه ها:

تجارت الکترونیک فرامرزی ، صادرات دیجیتال ، زنجیره تامین ، فرایند تحلیل سلسله مراتبی ، گمرک و مقررات