واکاوی فرهنگ گله مندی در سازمان های ایرانی با تاکید بر ریشه های روانی-اجتماعی، هزینه های پنهان و نقش رهبری در گذار به پیشنهاددهی

این مقاله به بررسی «فرهنگ گلایه» در سازمان های ایرانی می پردازد. کارکنان در مواجهه با مشکلات اغلب به شکایت روی می آورند و کمتر به فکر ارائه راه حل هستند. ریشه های روانی و اجتماعی این پدیده شامل احساس بی عدالتی، نابرابری، فقدان تعلق و ناامنی شغلی است. مطالعات نشان داده اند که رفتارهای شکایت آمیز به طور قابل توجهی بر اثربخشی تیمی تاثیر منفی می گذارند‎ ‎(Aubé & Rousseau, ۲۰۱۶‎)‎ . ‎هزینه های پنهان این فرهنگ شامل کاهش بهره وری، افزایش ترک شغل و افت انگیزه کارکنان است. برای مثال، تحقیقات بین المللی نشان داده است که وجود یک کارمند «سمی» می تواند هزینه ای معادل ۱۲۴۸۹ دلار برای سازمان به همراه داشته باشد‎ .(Pierce & Balasubramanian, ۲۰۱۶) ‎رهبری سازمان نقش کلیدی در تغییر این فرهنگ دارد. رهبری اخلاقی و تحول گرا با ایجاد فضای امن روانی، کارکنان را به ابراز نظر و ارائه پیشنهاد تشویق می کند‎ ‎‎.(Zhu et al., ۲۰۲۲) ‎اجرای «سامانه پیشنهادات» نیز تاثیر مثبتی بر افزایش مشارکت و تعهد کارکنان دارد‎ ‎(Sampath & ‎Radjamanogary, ۲۰۱۴‎)‎ . ‎روش شناسی این پژوهش شامل جستجو در پایگاه های اطلاعاتی ایرانی‎ ‎(SID, ISC, ‎MagIran)‎ ‎و بین المللی‎ (Scopus, Web of Science, GoogleScholar) ‎ با کلیدواژه های مربوطه بود. یافته ها نشان می دهند که پژوهش های میدانی و توسعه سامانه های بازخورد و پیشنهاد برای تحول فرهنگ سازمانی ضروری هستند. در پایان، پیشنهادهای عملی با جدول زمان بندی و معیارهای ارزیابی برای مدیران ارائه شده است‎.‎

کلیدواژه ها:

فرهنگ گلایه سازمانی ، شکایت کارکنان ، سکوت سازمانی ، نظام پیشنهادات ، رهبری تحول گرا‎.