اثربخشی ترکیبی دارودرمانی (نالتروکسان و ان-استیل سیستئین) و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد‎ (ACT) ‎بر تنظیم هیجانی و ولع مصرف در بیماران مبتلا به اختلال مصرف مواد افیونی

زمینه و هدف‎: ‎اختلال مصرف مواد افیونی یکی از چالش برانگیزترین معضلات حوزه سلامت روان است که با نرخ بالای عود و پیامدهای فردی و اجتماعی گسترده همراه می باشد. ولع مصرف به عنوان یک عامل کلیدی در تداوم مصرف و عود، و نارسایی های تنظیم هیجانی به عنوان بستر آسیب پذیری روان شناختی، دو هدف اصلی درمان های نوین در این حوزه هستند. ترکیب دارودرمانی با رویکردهای روان درمانی موج سوم، به ویژه درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، می تواند رویکردی امیدبخش برای ارتقای پیامدهای درمانی ارائه دهد. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی ترکیبی نالتروکسان و ان-استیل سیستئین و درمان‎ ACT ‎بر کاهش ولع مصرف و بهبود تنظیم هیجانی در بیماران مبتلا به اختلال مصرف مواد افیونی به روش مرور نظام مند انجام شده است‎.‎روش شناسی‎: ‎با جست وجوی نظام مند در پایگاه های معتبر شامل‎ PubMed، Scopus، Web of Science، Google ‎Scholar ‎و پایگاه های داخلی، مطالعات مرتبط با ترکیب داروهای نالتروکسان و ان-استیل سیستئین با درمان‎ ACT ‎در بازه زمانی تا سال ۲۰۲۵ شناسایی شدند. پس از غربالگری بر اساس معیارهای ورود و خروج، ۳۴ منبع مرتبط برای تحلیل نهایی انتخاب و با رویکرد تحلیل محتوای کیفی بررسی شدند‎.‎یافته ها‎: ‎مرور نظام مند نشان داد که نالتروکسان با مهار گیرنده های اپیوئیدی، از طریق کاهش اثرات لذت بخش مواد و کاهش ولع مصرف عمل می کند. ان-استیل سیستئین از طریق تعدیل سیستم گلوتاماترژیک، در کاهش ولع مصرف موثر بوده است، اگرچه شواهد موجود از قطعیت پایینی برخوردار هستند. درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد از طریق افزایش انعطاف پذیری روان شناختی، کاهش اجتناب تجربه ای و پذیرش هیجانات ناخوشایند، به بهبود تنظیم هیجانی و افزایش خودکارآمدی در پرهیز کمک می کند. یافته ها نشان می دهد که ترکیب این دو رویکرد، با ایجاد هم افزایی در کاهش ولع مصرف و بهبود مهارت های مقابله ای، می تواند اثربخشی بیشتری نسبت به هر یک از مداخلات به تنهایی داشته باشد‎.‎نتیجه گیری‎: ‎مدل ترکیبی دارودرمانی مبتنی بر کاهش ولع و روان درمانی مبتنی بر پذیرش، رویکردی جامع و منطبق بر ماهیت زیست شناختی و روان شناختی اختلال مصرف مواد افیونی ارائه می دهد. پیشنهاد می شود مطالعات کارآزمایی بالینی با گروه های کنترل مناسب برای تایید اثربخشی این رویکرد ترکیبی انجام شود‎.‎

کلیدواژه ها:

اختلال مصرف مواد افیونی ، نالتروکسان ، ان-استیل سیستئین ، NAC ، درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد ، ACT