مدل یادگیری زدایی آموزش و پرورش به کمک رویکردهای مهندسی مجدد و مدیریت کیفیت جامع

در نظام آموزش و پرورش، یادگیری زدایی به معنای فرآیند آگاهانه کنار گذاشتن دانش ها، باورها و رویه های منسوخ است که مانع نوآوری و یادگیری می شوند‎. ‎این پژوهش به بررسی نقش دو رویکرد مهندسی مجدد فرآیندها و مدیریت کیفیت جامع در تسهیل و نهادینه سازی یادگیری زدایی در بستر آموزش و پرورش می پردازد. در این پژوهش فرآیند جمع آوری و تجزیه و تحلیل داده ها با انجام مصاحبه های باز و عمیق و با خبرگان حوزه آموزش و پرورش که شامل مدیران ارشد، کارشناسان سازمانی و اعضای هیئت علمی دانشگاه ها، طبق قاعده اشباع، ۱۳مصاحبه انجام گرفت. با بهره گیری از رویکرد کیفی داده ‎ ‎بنیاد و نرم ‎ ‎افزار اطلس، در فرآیند کدگذاری و تعیین ابعاد مدل، ۱۱۷ کد باز، ۲۲ کد محوری و ۵ کد انتخابی شناسایی شد. یافته ها نشان دادند که عوامل علی یادگیری زدایی شامل ناکارآمدی رویه ها و آیین نامه های قدیمی آموزشی، تغییر نیازهای یادگیری نسل دیجیتال، فشارهای سیاست گذاری ناشی از برنامه های تحول بنیادین و ضرورت ارتقای کیفیت و عدالت آموزشی است. عوامل زمینه ای همچون ساختار بوروکراتیک، فرهنگ سازمانی سنتی، محدودیت منابع مالی و انسانی و ظرفیت فناوری آموزشی، بستر شکل گیری یا تضعیف فرآیند یادگیری زدایی را فراهم می کنند. در این میان، عواملی مانند مقاومت کارکنان در برابر تغییر، فشارهای سیاسی و اجتماعی، ضعف زیرساخت فناوری اطلاعات و ناکارآمدی نظام انگیزشی، به عنوان عوامل مداخله گر در تحقق این فرآیند شناخته شدند‎.‎

کلیدواژه ها:

یادگیری زدایی ، مهندسی مجدد فرآیندها ، مدیریت کیفیت جامع ، تحول آموزشی ،