واکاوی تحلیلی مبانی تعلیم و تربیت گذر از پارادایم آموزش سنتی به رویکرد شناختی، تحولی پیاژه و کاربردهای بالینی،تربیتی آن

این پژوهش با هدف تحلیل مبانی نظری تعلیم و تربیت، به تبیین ابعاد شناختی، اخلاقی و کاربردی نظریه ژان پیاژه می پردازد. مطالعه حاضر با رویکردی تحلیلی-تطبیقی، جایگاه اندیشه پیاژه را در نظام های آموزشی معاصر واکاوی می کند. در گام نخست، ضمن بررسی مفهوم تربیت در بستر آرای فلسفی، تفاوت بنیادین آموزش سنتی (انتقال محور) با رویکرد شناختی-تحولی پیاژه (مبتنی بر کنشگری فعال) تبیین می گردد. در ادامه، با بررسی تطبیقی رشد اخلاقی نزد پیاژه و کانت، دیدگاه پیاژه در نسبت با آرای ویگوتسکی پیرامون منشا رشد شناختی، زبان و گفتار خودمحور ارزیابی می شود‎.‎علاوه بر مباحث نظری، این نوشتار به چالش های پیاده سازی رویکرد تحولی در ساختار نظام آموزشی (مانند غلبه الگوهای حافظه محور و محدودیت های ساختاری) پرداخته و ظرفیت های بالینی نظریه پیاژه را در فهم ناتوانی های یادگیری و طراحی فضاهای آموزشی کودک محور بررسی می کند. یافته های پژوهش نشان می دهد که گذار از الگوی انتقال محور به سوی تربیت مبتنی بر «ساخت معنا» و «کنشگری فعال کودک»، ضرورتی بنیادین برای ارتقای رشد شناختی، اخلاقی و اجتماعی است و افق های نوینی را برای بازاندیشی در نظریه و عمل تربیتی می گشاید‎.‎

کلیدواژه ها:

ژان پیاژه ، لو ویگوتسکی ، آموزش سنتی ، رشد اخلاقی ، گفتار خودمحور ، ناتوانی های یادگیری‎.‎