رهبری آموزشی و نقش آن در بهبود کیفیت مدارس

رهبری آموزشی در دهه های اخیر به عنوان یکی از بنیادی ترین متغیرهای درون مدرسه ای در تبیین کیفیت مدارس و بهبود یادگیری دانش آموزان مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است. در شرایطی که مدارس با مطالبات فزاینده ای در زمینه ارتقای کیفیت تدریس، پاسخ گویی، عدالت آموزشی، استفاده از فناوری و توسعه حرفه ای معلمان مواجه اند، نقش مدیر مدرسه از یک کنشگر اداری صرف به رهبر یادگیری و تسهیل گر تحول سازمانی تغییر یافته است. پژوهش حاضر با هدف مرور نظام مند ادبیات فارسی و انگلیسی مرتبط با رهبری آموزشی و کیفیت مدارس، به واکاوی مفهومی، نظری و تجربی این حوزه می پردازد و می کوشد سازوکارهای اثرگذاری رهبری آموزشی بر کیفیت مدارس را تبیین کند. روش پژوهش، مرور نظام مند بر مبنای جست وجوی هدفمند در پایگاه های داده معتبر بود. معیارهای ورود شامل ارتباط مستقیم با رهبری آموزشی، کیفیت مدرسه، اثربخشی مدرسه، رهبری تحول آفرین، رهبری توزیع شده، رهبری برنامه درسی و توسعه حرفه ای معلمان بود. یافته ها نشان داد که رهبری آموزشی از طریق تقویت فرهنگ یادگیری، ارتقای جو سازمانی، توانمندسازی معلمان، تمرکز بر برنامه درسی، توسعه حرفه ای، و تسهیل همکاری های درون مدرسه ای به بهبود کیفیت مدارس منجر می شود. همچنین نتایج نشان داد که در پژوهش های اخیر فارسی، توجه به رهبری آموزشی مدارس دیجیتال، رهبری برنامه درسی، و نقش مدیران در بهبود کیفیت فرایند یاددهی-یادگیری افزایش یافته است. در پایان، ضمن شناسایی شکاف های پژوهشی، چارچوبی مفهومی برای فهم رابطه رهبری آموزشی و کیفیت مدرسه در بافت آموزش وپرورش ایران ارائه می شود.

کلیدواژه ها:

رهبری آموزشی ، کیفیت مدارس ، مدیریت آموزشی ، اثربخشی مدرسه ، مرور نظام مند