بررسی دلایل ممنوعیت تغییر جنسییت در فقه اسلامی‎ ‎و بررسی ابعاد روانشناختی آن

موضوع تغییر جنسیت و تطبیق جنسیتی از جمله مسائل مستحدثه و نوپدیدی است که در دهه های اخیر چالش های فقهی، حقوقی و اخلاقی فراوانی را در جوامع اسلامی برانگیخته است. این مقاله با هدف تبیین و تحلیل ادله فقهی ناظر بر ممنوعیت این اقدام، به بررسی مبانی کلامی و قواعد فقهی می پردازد که مخالفان تغییر جنسیت به آن ها استناد می کنند. اصلی ترین استدلال مخالفان، مبتنی بر حرمت «تغییر در خلقت الهی» (تغییر خلق الله) است که با استناد به آیاتی از قرآن کریم، هرگونه دستکاری بنیادین در نظام بدنی و جنسیتی انسان را مصداقی از تسلیم در برابر وسوسه های شیطانی تلقی می کنند. علاوه بر این، روایات متعددی که از تشبه مردان به زنان و بالعکس نهی کرده اند، به عنوان یکی دیگر از موانع شرعی مورد بحث قرار می گیرند. از منظر این گروه از فقها، جنسیت یک امر تکوینی و ثابت است که احکام شرعی از جمله ارث، نکاح، حدود و دیات بر پایه آن بنا شده و هرگونه تغییر در آن موجب اختلال در نظام حقوقی و خانوادگی اسلام می شود. این نوشتار ضمن واکاوی مفهوم «مصلحت» و «ضرورت»، تبیین می کند که از دیدگاه مخالفان، فشارهای روانی و اختلالات هویتی (دیسفوریا) نمی توانند مجوزی برای جراحی های بازگشت ناپذیر و تغییر در ساختار بیولوژیک بدن باشند. در نهایت، مقاله به این نتیجه می رسد که صیانت از نظام خانواده و حفظ مرزهای جنسیتی به عنوان یکی از مقاصد شریعت، مبنای اصلی فتاوای قائل به حرمت در این حوزه است.

کلیدواژه ها:

فقه اسلامی ، تغییر جنسیت ، تغییر خلق الله ، تشبه به جنس مخالف ، هویت جنسیتی.