نقش آموزش مبانی دینی و الهیاتی در پرورش روحیه ایثار، مقاومت و وطن دوستی در دانش آموزان دوره متوسطه

آموزش مبانی دینی و الهیاتی یکی از مهم ترین ارکان تربیت نسل آینده در نظام آموزشی جمهوری اسلامی ایران محسوب می شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش آموزش الهیات و مبانی دینی در پرورش روحیه ایثار، مقاومت و وطن دوستی در دانش آموزان دوره متوسطه انجام شده است. این پژوهش به دنبال پاسخ به این سوال اصلی است که آموزش مبانی دینی تا چه حد قادر است ارزش های ایثار، مقاومت و وطن دوستی را در دانش آموزان تقویت کند و چه راهکارهای تربیتی-پرورشی برای ارتقای این ارزش ها وجود دارد؟روش پژوهش ترکیبی (کیفی-کمی) از نوع کاربردی است. جامعه آماری شامل دانش آموزان دوره متوسطه شهرستان فامنین و معلمان پرورشی بود. ابزارهای جمع آوری داده شامل پرسشنامه محقق ساخته، مصاحبه نیمه ساختاریافته با معلمان پرورشی، مشاهده کلاس های پرورشی و تحلیل محتوای کتاب های درسی قرآن، تفکر اسلامی و پرورشی بود. داده های کمی با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی و داده های کیفی با روش تحلیل محتوای‎ ‎تحلیل شدند‎.‎یافته های پژوهش نشان داد که بین آموزش مبانی دینی و تقویت روحیه ایثار، مقاومت و وطن دوستی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد‎. ‎با این حال، شکاف قابل توجهی بین محتوای نظری کتاب های درسی و فعالیت های عملی پرورشی مشاهده شد. قوی ترین عوامل موثر بر پرورش این ارزش ها به ترتیب شامل: محتوای احادیث و آیات مرتبط با ایثار و جهاد، برگزاری اردوهای جهادی و تربیتی، الگوسازی از شهدا و قهرمانان ملی-دینی و استفاده از روش های فعال و مشارکتی بودند. ضعف اساسی در بهره گیری از روش های نوین تربیتی و عدم پیوند کافی بین آموزش دینی و مسائل روز جامعه شناسایی گردید‎.‎این پژوهش تاکید می کند که آموزش الهیات و مبانی دینی، در صورتی که با رویکردی کاربردی، خلاقانه و مبتنی بر نیازهای نسل جدید اجرا شود، می تواند به عنوان قوی ترین ابزار تربیتی در تقویت هویت ملی-دینی و روحیه مقاومت عمل کند. در پایان، پیشنهادهای عملی برای معلمان پرورشی، طراحان برنامه درسی و مدیران آموزشی ارائه شده است‎.‎

کلیدواژه ها:

آموزش الهیات ، مبانی دینی ، ایثار ، مقاومت ، وطن دوستی ، تربیت پرورشی ، دانش آموزان متوسطه ، هویت ملی-دینی