بررسی نقش بازی های چالشی بر انگیزش درونی و ماندگاری یادگیری دانش آموزان دیرآموز

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش بازی های چالشی بر انگیزش درونی و ماندگاری یادگیری دانش آموزان دیرآموز انجام شده است. روش پژوهش، شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و پیگیری با گروه گواه بود. جامعه ی آماری شامل تمامی دانش آموزان دیرآموز پایه ی پنجم ابتدایی شهر اصفهان در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود که با استفاده از نمونه گیری هدفمند، ۳۰ نفر انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۵ نفر) و گواه (۱۵ نفر) جایدهی شدند. گروه آزمایش به مدت ۱۲ جلسه (هر هفته دو جلسه) تحت آموزش مفاهیم ریاضی با استفاده از بازی های چالشی قرار گرفت، در حالی که گروه گواه آموزش معمول را دریافت کرد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه ی انگیزش درونی (مقیاس خودتنظیمی تحصیلی) و آزمون محقق ساخته ی ماندگاری یادگیری بود که در سه مرحله ی پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری (یک ماه پس از مداخله) اجرا شد. یافته ها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر نشان داد که بازی های چالشی به طور معناداری باعث افزایش انگیزش درونی و ماندگاری یادگیری در دانش آموزان دیرآموز می شوند. اثرات مثبت مداخله در مرحله ی پیگیری نیز پایدار باقی ماند. مهم ترین یافته، کاهش چشمگیر اضطراب ریاضی و افزایش احساس شایستگی در گروه آزمایش بود که به عنوان مکانیسم اصلی تاثیر بازی های چالشی شناسایی شد. نتیجه گیری نهایی این است که بازی های چالشی با ایجاد تعادل میان دشواری و مهارت (منطقه ی رشد نزدیک)، می توانند حلقه ی مفقود آموزش برای دانش آموزان دیرآموز باشند و زمینه ی یادگیری عمیق و پایدار را فراهم آورند.

کلیدواژه ها:

بازی های چالشی ، انگیزش درونی ، ماندگاری یادگیری ، دانش آموزان دیرآموز ، نظریه ی خودتعیین گری.