چارچوب نظری استفاده از هوش مصنوعی مولد در کلاس تاریخ سینمایی

تحولات ناشی از گسترش هوش مصنوعی مولد، فرصت های نوینی را برای بازاندیشی در شیوه های آموزش و یادگیری فراهم کرده است. با وجود ظرفیت های گسترده این فناوری در تولید محتوای چندرسانه ای، بهره گیری از آن در آموزش تاریخ همچنان با فقدان چارچوب های نظری منسجم مواجه است. از سوی دیگر، غلبه رویکردهای حافظه محور در تدریس تاریخ، تحقق اهدافی همچون پرورش تفکر تاریخی و همدلی تاریخی را با چالش روبه رو ساخته است. پژوهش حاضر با هدف ارائه یک چارچوب نظری برای استفاده هدفمند از هوش مصنوعی مولد در آموزش تاریخ، الگوی «کلاس تاریخ سینمایی» را بر پایه نظریه روایت جروم برونر طراحی و تبیین می کند. این پژوهش از نوع نظری مفهومی بوده و با استفاده از روش تحلیل اسنادی و مطالعه کتابخانه ای انجام شده است. داده های پژوهش از طریق بررسی منابع علمی فارسی و انگلیسی در حوزه آموزش تاریخ، نظریه روایت، فناوری های آموزشی و هوش مصنوعی مولد گردآوری و به شیوه تحلیل مفهومی سازمان دهی شده اند. یافته های پژوهش نشان می دهد که روایت، به عنوان سازوکار بنیادین معناسازی در نظریه برونر، می تواند مبنای طراحی تجربه های یادگیری مبتنی بر هوش مصنوعی قرار گیرد. بر این اساس، مدل پیشنهادی «کلاس تاریخ سینمایی» شامل شش مولفه اصلی است: انتخاب مسئله تاریخی، طراحی روایت مبتنی بر منابع معتبر، تولید روایت چندرسانه ای با بهره گیری از هوش مصنوعی مولد، گفت وگوی انتقادی، بازسازی روایت توسط دانش آموزان و شکل گیری فهم و همدلی تاریخی. در این الگو، هوش مصنوعی جایگزین معلم نیست، بلکه ابزاری برای غنی سازی روایت های آموزشی و تسهیل یادگیری عمیق محسوب می شود و هدایت فرایند یادگیری همچنان بر عهده معلم است. نوآوری پژوهش حاضر در ارائه چارچوبی نظری برای تلفیق نظریه روایت و ظرفیت های هوش مصنوعی مولد در آموزش تاریخ است؛ چارچوبی که می تواند مبنایی برای طراحی پژوهش های تجربی آینده و توسعه الگوهای نوین تدریس تاریخ در مدارس باشد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی مولد ، آموزش تاریخ ، نظریه روایت ، ، همدلی تاریخی ، تفکر تاریخی ، .