نگاهی بر مطالعه فلسفه برای کودکان دوره ابتدایی

مطالعه فلسفه برای کودکان در دوره ابتدایی، رویکردی نوین در نظام آموزشی است که با هدف پرورش تفکر نقاد، خلاق و مراقبتی در کودکان طراحی شده است. این پژوهش با روش کیفی و تحلیل اسنادی، به بررسی امکان پذیری و کارکردهای این برنامه در بستر فرهنگی و آموزشی ایران می پردازد. یافته ها نشان می دهد که فلسفه ورزی با کودکان نه تنها به بهبود مهارت های استدلالی و پرسشگری آنان کمک می کند، بلکه زمینه ساز رشد اجتماعی و اخلاقی آنان از طریق گفت وگوی جمعی و احترام به آرای دیگران می شود. نتیجه اصلی حاکی از آن است که اجرای این برنامه در دوره ابتدایی، با وجود چالش هایی مانند کمبود معلمان کارآزموده و نبود بسته های آموزشی بومی، می تواند تحولی اساسی در کیفیت یادگیری و کاهش سطح تفکر سطحی و حافظه محوری ایجاد کند. فرضیه پژوهش بر این اصل استوار است که کودکان توانایی درک مفاهیم انتزاعی فلسفی را در قالبی داستانی و بازی محور دارند و این توانایی با افزایش سن و تمرین، رشد می یابد. در مجموع، فلسفه برای کودکان نه یک درس اضافی، بلکه رویکردی میان رشته ای برای بازتعریف نقش معلم از انتقال دهنده به تسهیل گر و نقش دانش آموز از شنونده به کنشگری فعال است. این برنامه نیازمند بازنگری در برنامه درسی، تالیف متون داستانی فلسفی منطبق با فرهنگ ایرانی و کارگاه های توانمندسازی معلمان است. با توجه به تاثیرات مثبت اثبات شده در کشورهای پیشرو، ضرورت دارد که نظام آموزشی ایران هرچه سریع تر گام های عملی برای بومی سازی و اجرای آن بردارد.

کلیدواژه ها:

فلسفه برای کودکان ، تفکر نقاد ، دوره ابتدایی ، گفت وگوی فلسفی.