ارائه یک الگوی مفهومی یادگیری ترکیبی، مبتنی بر پروژه و هوش مصنوعی برای آموزش برنامه نویسی پایتون در دوره متوسطه اول ‎(SMART-BPAI Model)‎

امروزه توسعه فناوری های دیجیتال، گسترش یادگیری الکترونیکی و ظهور هوش مصنوعی، نظام های آموزشی را با فرصت ها و چالش های جدیدی روبه رو کرده است. در این میان، آموزش برنامه نویسی در دوره متوسطه اول به عنوان یکی از مهم ترین ابزارهای توسعه تفکر محاسباتی، حل مسئله و خلاقیت، نیازمند بهره گیری از رویکردهای نوین آموزشی است. با وجود مزایای هر یک از رویکردهای یادگیری ترکیبی، یادگیری مبتنی بر پروژه و هوش مصنوعی، اغلب پژوهش های پیشین این رویکردها را به صورت مستقل بررسی کرده اند و چارچوب جامعی برای تلفیق آن ها در آموزش برنامه نویسی پایتون ارائه نشده است.‎ ‎پژوهش حاضر از نوع پژوهش توسعه ای‎ (Developmental Research) ‎با رویکرد طراحی مدل مفهومی است و با هدف ارائه الگویی برای آموزش برنامه نویسی پایتون در دوره متوسطه اول انجام شده است. در طراحی الگوی پیشنهادی، یافته های پژوهش های معتبر در حوزه یادگیری ترکیبی، یادگیری مبتنی بر پروژه، تفکر محاسباتی، آموزش برنامه نویسی و کاربرد هوش مصنوعی در آموزش، مورد تحلیل و ترکیب قرار گرفت. حاصل این فرایند، ارائه مدل‎ SMART-BPAI ‎شامل شش مولفه ی طراحی آموزشی، یادگیری ترکیبی، یادگیری مبتنی بر پروژه، استفاده هدایت شده از هوش مصنوعی، بازخورد مستمر و ارزشیابی عملکردی است. همچنین ابزارهای کاربردی شامل BPAI Canvas، چرخه هوشمند اجرای پروژ‎)‎، برنامه آموزشی دوازده جلسه ای و روبریک ارزشیابی پروژه های پایتون طراحی شد‎.‎بر اساس تحلیل منابع، انتظار می رود به کارگیری این مدل بتواند موجب ارتقای کیفیت آموزش برنامه نویسی، افزایش انگیزش یادگیری، توسعه تفکر محاسباتی، تقویت مهارت حل مسئله، یادگیری خودراهبر و استفاده مسئولانه از هوش مصنوعی در دانش آموزان شود. پیشنهاد می شود در پژوهش های آینده اثربخشی این الگو در محیط های واقعی مدارس با روش های نیمه آزمایشی مورد ارزیابی قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

آموزش ترکیبی پایتون ، یادگیری مبتنی بر پروژه ، هوش مصنوعی ، تفکر محاسباتی ، دوره متوسطه اول.