نقش هوش مصنوعی در تقویت مهارت حل مسئله دانش آموزان

تحولات شتابان فناوری و گسترش کاربردهای هوش مصنوعی، نظام های آموزشی را با فرصت ها و چالش های تازه ای در زمینه ارتقای کیفیت یادگیری و توسعه مهارت های شناختی دانش آموزان روبه رو کرده است. در این میان، تقویت مهارت حل مسئله به عنوان یکی از مهم ترین مهارت های قرن بیست ویکم، نیازمند بهره گیری از رویکردهای نوین آموزشی است. هدف این پژوهش، بررسی نقش هوش مصنوعی در تقویت مهارت حل مسئله دانش آموزان و تبیین سازوکارهای اثرگذاری آن بر فرایند یاددهی یادگیری است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، مروری تحلیلی بوده و با استفاده از مطالعه اسنادی و کتابخانه ای انجام شده است. منابع علمی معتبر داخلی و خارجی منتشرشده در پایگاه های علمی معتبر در بازه زمانی ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۵ گردآوری، انتخاب و با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی بررسی شدند. یافته های پژوهش نشان داد که هوش مصنوعی از طریق شخصی سازی یادگیری، ارائه بازخورد هوشمند و بلادرنگ، تحلیل عملکرد یادگیرندگان، طراحی فعالیت های تعاملی و ایجاد محیط های یادگیری مسئله محور، می تواند توانایی تحلیل، استدلال، تصمیم گیری و حل مسئله دانش آموزان را بهبود بخشد. همچنین، ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی مولد با فراهم کردن فرصت تمرین، شبیه سازی موقعیت های واقعی و ارائه راهنمایی متناسب با نیازهای هر دانش آموز، زمینه یادگیری عمیق تر و توسعه مهارت های شناختی را فراهم می کنند. با این حال، مرور مطالعات نشان داد که استفاده غیرهدفمند از این فناوری ممکن است به کاهش تفکر مستقل، وابستگی به پاسخ های آماده و تضعیف خلاقیت منجر شود. بر این اساس، اثربخشی هوش مصنوعی در آموزش، بیش از آنکه به خود فناوری وابسته باشد، به شیوه طراحی آموزشی، نقش هدایت گر معلم، میزان سواد هوش مصنوعی یادگیرندگان و رعایت ملاحظات اخلاقی بستگی دارد. در مجموع، هوش مصنوعی می تواند به عنوان ابزاری مکمل در کنار روش های نوین تدریس، نقش موثری در ارتقای مهارت حل مسئله دانش آموزان و بهبود کیفیت آموزش ایفا کند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، مهارت حل مسئله ، دانش آموزان ، یادگیری هوشمند ، آموزش مبتنی بر هوش مصنوعی.