مرور تحلیلی بر نقش شخصیت در تحول الگوهای رهبری

رهبری سازمانی در دهه های اخیر، هم زمان با تحول محیط های کسب وکار، گسترش فناوری های دیجیتال و تغییر انتظارات نیروی انسانی، دستخوش دگرگونی های اساسی شده است. ازاین رو، پژوهش حاضر با هدف تبیین سیر تحول نظریه ها و رویکردهای رهبری، از الگوهای کلاسیک تا رویکردهای نوین انسان محور، به ارائه مروری تحلیلی بر ادبیات این حوزه می پردازد. این مطالعه با استفاده از روش مرور تحلیلی‎ ‎و بر پایه بررسی و تلفیق منابع علمی معتبر، عمدتا منتشرشده در بازه زمانی ۲۰۲۳‎ ‎تا ۲۰۲۵، روند تکامل نظریه های رهبری، نقاط اشتراک و افتراق رویکردهای مختلف و مهم ترین خلاهای پژوهشی را تحلیل کرده است. یافته ها نشان می دهد که ادبیات معاصر رهبری از تمرکز بر سبک های سنتی، به ویژه رهبری تحولی و تبادلی، به سمت رویکردهایی حرکت کرده است که بر ابعاد انسانی، عاطفی و اخلاقی رهبری، از جمله رهبری همدلانه، شفقت محور، اخلاقی، هوش هیجانی، شایستگی های رهبری در عصر دیجیتال و نقش هیجانات مثبت در اثربخشی رهبری تاکید دارند. همچنین، نتایج بیانگر آن است که اگرچه این رویکردها پیامدهای مثبتی نظیر ارتقای عملکرد، نوآوری، تعهد سازمانی، رفتارهای شهروندی و به زیستی کارکنان را به همراه دارند، همچنان ابهاماتی در مرزبندی مفهومی آن ها و کمبود چارچوب های نظری یکپارچه و ابزارهای استاندارد سنجش وجود دارد. در مجموع، این پژوهش نشان می دهد که آینده رهبری سازمانی در عصر دیجیتال مستلزم تلفیق قابلیت های مدیریتی و فناورانه با شایستگی های انسانی، از جمله همدلی، شفقت، اخلاق مداری، هوش هیجانی و مسئولیت پذیری است. همچنین، این مقاله با ارائه تصویری یکپارچه از روند تحول نظریه های رهبری، می تواند مبنایی برای پژوهش های آینده و طراحی برنامه های توسعه رهبران در سازمان های معاصر فراهم آورد‎.‎

کلیدواژه ها:

رهبری تحولی ، رهبری تبادلی ، رهبری همدلانه ، رهبری شفقت محور ، رهبری اخلاقی ، رهبری دیجیتال ، هوش هیجانی ، شایستگی های رهبری‎.‎