نقش سرمایه های فرهنگی بومی در ارتقای یادگیری و بهزیستی آموزشی: چارچوبی برای آموزش شادی محور در ایران

در سال های اخیر، توجه به نقش هیجانات مثبت، بهزیستی روان شناختی و کیفیت تجربه یادگیری به یکی از محورهای اصلی پژوهش های علوم تربیتی تبدیل شده است. با این حال، بخش قابل توجهی از مطالعات موجود، بر عوامل فردی و روان شناختی تمرکز داشته و نقش سرمایه فرهنگی بومی در شکل گیری تجربه های یادگیری معنادار کمتر مورد توجه قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش سرمایه فرهنگی بومی در ارتقای یادگیری، انگیزش و بهزیستی آموزشی، چارچوبی مفهومی برای توسعه آموزش شادی محور در ایران ارائه می کند. این پژوهش از نوع مطالعات مفهومی نظری بوده و با روش تحلیل تفسیری و تلفیق مفهومی انجام شده است. در این راستا، ادبیات مرتبط با روان شناسی مثبت، نظریه خودتعیین گری، سرمایه فرهنگی، آموزش مبتنی بر فرهنگ، آموزش شادی محور و مطالعات هویت فرهنگی مورد بررسی و بازترکیب قرار گرفته است. نتایج تحلیل نشان می دهد که عناصر سرمایه فرهنگی بومی شامل روایت گری محلی، موسیقی و هنرهای سنتی، بازی های بومی، آیین های جمعی، دانش زیست بومی و الگوهای مشارکت اجتماعی می توانند از طریق تقویت احساس تعلق، معنا، خودمختاری، ارتباط اجتماعی و مشارکت فعال، کیفیت تجربه یادگیری را ارتقا دهند. بر اساس چارچوب پیشنهادی، سرمایه فرهنگی بومی نه صرفا یک میراث فرهنگی، بلکه منبعی آموزشی برای ایجاد محیط های یادگیری معنادار، مشارکتی و هیجان مثبت محسوب می شود. همچنین مقاله نشان می دهد که پیوند میان فناوری های نوین آموزشی و ظرفیت های فرهنگی محلی می تواند زمینه توسعه الگوهای نوآورانه آموزش شادی محور را در ایران فراهم سازد. در نهایت، مدل مفهومی ارائه شده، رابطه ای تعاملی میان سرمایه فرهنگی بومی، تجربه شادی در آموزش، انگیزش درونی، درگیری یادگیری و بهزیستی آموزشی ترسیم می کند و مسیرهایی را برای پژوهش های تجربی آینده پیشنهاد می دهد. این مقاله می تواند گامی در جهت توسعه نظریه آموزش شادی محور و طراحی سیاست های آموزشی فرهنگ محور در ایران تلقی شود؛ سیاست هایی که یادگیری را نه صرفا انتقال دانش، بلکه تجربه ای شناختی، هیجانی، اجتماعی و فرهنگی می دانند.

کلیدواژه ها:

سرمایه فرهنگی بومی ، آموزش شادی محور ، بهزیستی آموزشی ، یادگیری معنادار ، هویت فرهنگی