ضرورت تعیین متولی هدایت نقدینگی و بازارهای غیر مولد به سوی تولید در ایران با تاکید بر اقتصاد پلتفرمی و دیجیتال

اقتصاد ایران طی دهه های اخیر با پدیده «وفور نقدینگی» هم زمان با «کم عمقی سرمایه گذاری مولد» مواجه بوده است؛ وضعیتی که در آن بخش قابل توجهی از منابع پولی و شبه پولی به جای ورود پایدار به زنجیره تولید، به سمت بازارهای غیرمولد (دارایی محور و سفته بازانه) میل می کند. این پژوهش با رویکرد تحلیلی–نهادی، بر ضرورت تعیین یک «متولی هدایت نقدینگی» به عنوان تنظیم گر/هماهنگ ساز سیاستی تاکید می کند که بتواند هم زمان با اصلاح سازوکارهای انگیزشی، ریسک/بازده فعالیت های مولد را بهبود دهد و مسیرهای جذب سرمایه در اقتصاد دیجیتال و پلتفرمی را توسعه دهد. ابتدا ادبیات نظری شامل مفهوم نقدینگی و اجزای آن، دیدگاه های کلاسیک و نئوکلاسیک درباره پول و تولید، نظریه ترجیح نقدینگی کینزی، نظریه سرکوب مالی و آزادسازی مالی، و چارچوب تحلیل بازارهای غیرمولد مرور می شود. سپس ظرفیت های اقتصاد دیجیتال و پلتفرمی در جذب سرمایه، کاهش هزینه مبادله، افزایش بهره وری و شفافیت بررسی می گردد و در ادامه نقش حکمرانی، تنظیم گری و «نهاد متولی» در طراحی ابزارها و قواعد لازم برای جهت دهی نقدینگی تبیین می شود. یافته مفهومی پژوهش این است که بدون یک معماری حکمرانی منسجم که تعارض منافع، چندپارگی نهادی و نااطمینانی مقرراتی را کاهش دهد، سیاست های پراکنده پولی/مالی و مداخله های مقطعی قادر به تغییر پایدار مسیر نقدینگی نیستند. در پایان، شکاف های تحقیقاتی و مسیر پژوهش های آتی ارائه می شود.

کلیدواژه ها:

نقدینگی ، بازارهای غیرمولد ، هدایت سرمایه ، اقتصاد پلتفرمی ، اقتصاد دیجیتال ، حکمرانی ، تنظیم گری ، متولی