قراردادهای سرمایه گذاری (VC) از منظر فقه و حقوق

هدف این پژوهش، بررسی ماهیت، مشروعیت و چالش های حقوقی قراردادهای سرمایه گذاری خطرپذیر‎ (VC) ‎در نظام حقوقی و فقهی ایران است. با توجه به رشد سریع اکوسیستم استارتاپی و نقش کلیدی‎ VC ‎در تامین مالی شرکت های دانش بنیان، واکاوی حقوقی این نهاد ضروری به نظر می رسد. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی است و با استفاده از منابع کتابخانه ای، به بررسی تطبیقی قراردادهای‎ VC ‎با عقود اسلامی (مضاربه، مشارکت مدنی) و قوانین مدنی ایران پرداخته است. یافته ها حاکی از آن است که هسته ی قراردادهای‎ VC ‎با عقود مشارکتی اسلام هم خوانی دارد، اما بندهای تضمین شده ی سود و بازگشت سرمایه، مصداق ربا و غرر بوده و نیازمند اصلاح هستند. همچنین، خلاهای قانونی در خصوص اجرای بندهای پیچیده ی حقوقی و چالش های ناشی از مالکیت فکری و تحریم ها شناسایی شد. این مطالعه پیشنهاد می کند با استفاده از عقود اسلامی مشروط و نظارت شورای شرعی، می توان به قراردادهای‎ VC ‎پایدار و مشروع دست یافت‎.‎

کلیدواژه ها:

سرمایه گذاری خطرپذیر ، فقه اسلامی ، حقوق تجارت ، مشارکت مدنی ، ربا ، غرر ، استارتاپ ، مالکیت فکری