تاب آوری دانش آموزان در عصر دیجیتال

گسترش فناوری های دیجیتال و نفوذ روزافزون فضای مجازی در زندگی دانش آموزان، فرصت های آموزشی ارزشمندی را در کنار چالش های روان شناختی، اجتماعی و رفتاری به همراه داشته است. در چنین شرایطی، تاب آوری به عنوان یکی از مهم ترین توانمندی های فردی، نقش اساسی در سازگاری دانش آموزان با فشارها، تغییرات و مخاطرات محیط دیجیتال ایفا می کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی وضعیت تاب آوری دانش آموزان در عصر دیجیتال و تبیین ارتباط آن با میزان استفاده از فضای مجازی، مهارت های هیجانی و حمایت خانواده انجام شد. این پژوهش با رویکرد کمی و به روش توصیفی-همبستگی بر روی ۳۵۰ نفر از دانش آموزان دوره ابتدایی انجام گرفت که با روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شدند. داده ها از طریق پرسشنامه های استاندارد تاب آوری، مهارت های هیجانی، حمایت خانواده و میزان استفاده از فضای مجازی گردآوری و با استفاده از نرم افزار SPSS و روش های آماری توصیفی و استنباطی تحلیل شدند. یافته ها نشان داد بین مهارت های هیجانی و حمایت خانواده با تاب آوری دانش آموزان رابطه مثبت و معنادار وجود دارد، در حالی که استفاده افراطی و کنترل نشده از فضای مجازی با کاهش سطح تاب آوری همراه است. همچنین نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد حمایت خانواده و مهارت های هیجانی از مهم ترین پیش بینی کننده های تاب آوری دانش آموزان هستند. بر اساس یافته های پژوهش، تقویت آموزش مهارت های زندگی، ارتقای سواد رسانه ای، مدیریت صحیح استفاده از فناوری های دیجیتال و افزایش مشارکت خانواده ها در فرآیند تربیتی می تواند نقش موثری در افزایش تاب آوری دانش آموزان و کاهش پیامدهای منفی فضای مجازی داشته باشد.

کلیدواژه ها:

تاب آوری ، دانش آموزان ، عصر دیجیتال ، فضای مجازی ، سواد رسانه ای ، مهارت های هیجانی ، حمایت خانواده