طراحی الگوی برنامه ریزی و اجرای رویدادهای فرهنگی در فضاهای عمومی شهری (مطالعه موردی: بوستان ها و میادین)

فضاهای عمومی شهری از جمله بوستان ها و میادین، بسترهای بی بدیلی برای بروز و ظهور حیات جمعی و تعاملات فرهنگی شهروندان به شمار می روند و برگزاری رویدادهای فرهنگی در این فضاها می تواند نقشی محوری در ارتقای سرمایه اجتماعی، تقویت هویت محله ای، افزایش نشاط عمومی و کاهش آسیب های اجتماعی ایفا کند. با وجود این ظرفیت های ارزشمند، بررسی میدانی و اسنادی نشان می دهد که بسیاری از شهرداری های ایران فاقد الگویی نظام مند، علمی و عملیاتی برای برنامه ریزی و اجرای رویدادهای فرهنگی در فضاهای عمومی هستند و اقدامات موجود غالبا به صورت سلیقه ای، مقطعی، پراکنده و بدون پشتوانه نیازسنجی و ارزیابی اثربخشی انجام می شود. این مقاله با هدف طراحی الگوی جامع و گام به گام برنامه ریزی و اجرای رویدادهای فرهنگی در بوستان ها و میادین شهری تدوین شده است و می کوشد با تلفیق اصول مدیریت فرهنگی، برنامه ریزی شهری، مشارکت اجتماعی و ارزیابی اثربخشی، هفت گام عملیاتی شامل شناسایی و دسته بندی فضاهای مستعد، نیازسنجی فرهنگی، تدوین تقویم سالانه، طراحی فرآیند مشارکت گروه های هنری و مردمی، تهیه فرم استاندارد برنامه ریزی و اجرا، نظارت مستمر بر اجرا و ارزیابی اثربخشی را ارائه دهد. خروجی نهایی این پژوهش، دفترچه راهنمای جامعی است که هفت ابزار کاربردی شامل جدول دسته بندی فضاها، فرم نیازسنجی، الگوی تقویم سالانه، دستورالعمل مشارکت، فرم استاندارد اجرا، چک لیست کنترل کیفیت و ایمنی و فرم ارزیابی اثربخشی را در بر می گیرد. مطالعه موردی اجرای یک رویداد فرهنگی در بوستان بزرگ شهری و مقایسه آن با رویدادهای مشابه حاکی از آن است که استقرار این الگو می تواند مشارکت شهروندان را تا پنجاه درصد افزایش، رضایت مخاطبان را تا چهل درصد بهبود و تاثیر اجتماعی و فرهنگی رویدادها را تا شصت درصد ارتقا بخشد.

کلیدواژه ها:

برنامه ریزی رویداد فرهنگی ، فضای عمومی شهری ، مشارکت اجتماعی ، مدیریت فرهنگی