واکاوی موانع پیاده سازی حکمرانی خوب در نظام اداری ایران با رویکرد ساختاری-رفتاری

حکمرانی خوب به عنوان یکی از مفاهیم محوری در ادبیات توسعه و مدیریت عمومی، طی سه دهه اخیر توجه گسترده ای را در محافل علمی و بین المللی به خود معطوف ساخته است. با وجود تاکیدات مکرر در اسناد بالادستی و سیاست های کلی نظام بر استقرار حکمرانی مطلوب، نظام اداری ایران همچنان با موانع جدی در پیاده سازی این مفهوم روبه روست. شواهد نشان می دهد که مشکلات ساختاری، فرهنگی و رفتاری نه تنها تداوم یافته اند، بلکه در برخی زمینه ها تشدید نیز شده اند. مقاله حاضر با بهره گیری از رویکرد ساختاری-رفتاری، به واکاوی موانع پیاده سازی حکمرانی خوب در نظام اداری ایران می پردازد. بر اساس یافته های این پژوهش، موانع ساختاری شامل تمرکزگرایی افراطی، پیچیدگی و ابهام قوانین، ناکارآمدی دیوان سالاری، فقدان شایسته سالاری و ضعف سازوکارهای نظارتی است. در مقابل، موانع رفتاری شامل فرهنگ سازمانی مبتنی بر سکوت و انفعال، روابط خویشاوندی و پارتی بازی، فساد اداری، ضعف پاسخگویی و مشارکت محدود شهروندان می شود. این دو دسته از موانع در تعامل متقابل با یکدیگر قرار دارند و ساختارهای معیوب، رفتارهای ناسالم را تقویت می کنند و رفتارهای ناسالم نیز به تداوم و بازتولید ساختارهای معیوب می انجامند. در پایان، راهبردهایی برای رفع این موانع ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

حکمرانی خوب ، نظام اداری ایران ، موانع ساختاری ، موانع رفتاری ، اصلاح اداری