مدل یکپارچه ارزیابی ریسک و ایمنی در پروژه های عمرانی شهرداری (ابزار نظارت و پیشگیری از حوادث)

پروژه های عمرانی شهرداری ها به دلیل ماهیت پیچیده، تنوع فعالیت ها، تراکم نیروی انسانی و تجهیزات، و مجاورت با بافت شهری، همواره با سطوح بالایی از ریسک های ایمنی و بهداشت حرفه ای همراه هستند. با وجود تصویب و ابلاغ مقررات متعدد نظیر مبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمان و آیین نامه های مرتبط با ایمنی کارگاه ها، بسیاری از شهرداری های ایران فاقد یک نظام سیستماتیک و یکپارچه برای ارزیابی ریسک و ایمنی در پروژه های عمرانی خود می باشند و اقدامات ایمنی غالبا به صورت سلیقه ای، پراکنده، غیرمستند و واکنشی نسبت به حوادث رخ داده انجام می شود. این مقاله با هدف طراحی و ارائه یک مدل یکپارچه عملیاتی برای ارزیابی ریسک و ایمنی در پروژه های عمرانی شهرداری تدوین شده است تا کارشناسان عمران در واحدهای نظارت و ارزیابی شهرداری بتوانند با به کارگیری آن، ریسک های بالقوه را در مراحل پیش از اجرا، حین اجرا و پس از اجرا شناسایی، اولویت بندی و کنترل نمایند. مدل پیشنهادی در هفت گام اصلی شامل شناسایی و دسته بندی ریسک های بالقوه، تعیین شدت و احتمال وقوع با استفاده از ماتریس ریسک، اولویت بندی ریسک ها، طراحی اقدامات پیشگیرانه و کنترلی، طراحی چک لیست بازرسی ایمنی دوره ای، آموزش کارگران و سرپرستان پروژه، و پایش و به روزرسانی دوره ای مدل تدوین شده است و بر اساس استانداردهای جهانی ایمنی نظیر OSHA و نیز استانداردهای ملی ساختمان ایران بومی سازی گردیده است. خروجی نهایی این مدل، یک دفترچه راهنمای جامع برای واحد نظارت و ارزیابی و واحدهای اجرایی شهرداری است که شامل ماتریس ارزیابی ریسک، چک لیست بازرسی ایمنی، دستورالعمل اقدامات پیشگیرانه، فرم ثبت و پایش حوادث، و برنامه آموزش ایمنی کارگران می باشد.

کلیدواژه ها:

ارزیابی ریسک ، ایمنی پروژه های عمرانی ، مدیریت ریسک ، شهرداری ، پیشگیری از حوادث