نظام آکورد و بهره وری: تطبیقی تاثیر آن بر افزایش کمیت تولید و چالش های بهبود کیفیت در سازمان های صنعتی ایران

نظام آکورد (کارانه) به عنوان یکی از روش های متداول پرداخت پاداش مبتنی بر عملکرد در سازمان های صنعتی ایران، از اواسط دهه ۱۳۷۰ به طور گسترده مورد توجه قرار گرفته است. هدف اصلی این نظام، ایجاد انگیزه در کارکنان برای افزایش کمیت تولید بوده است. با این حال، تجارب پیاده سازی این نظام در صنایع مختلف ایران نشان می دهد که تاکید صرف بر افزایش کمیت تولید، اغلب با کاهش کیفیت محصولات و افزایش ضایعات همراه بوده است. مقاله حاضر با رویکرد توصیفی‑ و با استفاده از منابع درون متنی، به تطبیقی تاثیر نظام آکورد بر دو مولفه ی بهره وری کمی و بهبود کیفیت تولید می پردازد. یافته های پژوهش نشان می دهد که در عمل، نظام آکورد در بسیاری از کارخانجات ایران صرفا بر مبنای افزایش کمیت تولید طراحی شده و این رویکرد، یک «فرهنگ غیر کیفی» در سازمان ایجاد نموده است. در مقابل، رویکردهای یکپارچه ای که شاخص های کیفیت را نیز در محاسبه پاداش لحاظ می کنند، می توانند ضمن حفظ انگیزه های افزایش تولید، از کاهش کیفیت جلوگیری نمایند. مقاله در پایان با ارائه چارچوب پیشنهادی ترکیبی از نظام آکورد و شاخص اثربخشی کلی تجهیزات (OEE)، راهکاری عملی برای سازمان های صنعتی ایران ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

نظام آکورد ، بهره وری کمی ، کیفیت تولید ، سازمان های صنعتی ، ایران ، پاداش افزایش تولید