تاب آوری زنجیره تامین بین المللی در شرایط اختلال ژئوپلیتیکی: ارائه یک مدل مفهومی بازپیکربندی کریدورهای جایگزین با تمرکز بر جمهوری اسلامی ایران

تحولات ژئوپلیتیکی، تحریم های اقتصادی و وابستگی به گلوگاه های استراتژیک، تاب آوری زنجیره های تامین بین المللی را به یکی از چالش های اساسی در اقتصاد جهانی تبدیل کرده است. در این بین، کشورهایی مانند جمهوری اسلامی ایران که در معرض محدودیت های ژئوپلیتیکی قرار دارند، با سطح بالاتری از آسیب پذیری در شبکه های تجاری مواجه اند. هدف این پژوهش، ارائه یک مدل مفهومی برای تبیین نقش بازپیکربندی کریدورهای جایگزین در ارتقای تاب آوری زنجیره تامین بین المللی در شرایط اختلال ژئوپلیتیکی است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی–تحلیلی بوده و با استفاده از روش مرور نظام مند ادبیات و تحلیل مفهومی انجام شده است. در همین راستا، مطالعات معتبر بین المللی در حوزه تاب آوری زنجیره تامین، شبکه های حمل ونقل و ریسک های ژئوپلیتیکی مورد بررسی قرار گرفته و ابعاد کلیدی مسئله استخراج گردیده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که بازپیکربندی کریدورهای حمل ونقل از طریق تنوع بخشی مسیرها، توسعه زیرساخت های چندوجهی و تقویت اتصال پذیری منطقه ای، می تواند به عنوان یک سازوکار راهبردی در کاهش آسیب پذیری و افزایش انعطاف پذیری زنجیره های تامین عمل کند. همچنین، نتایج بیانگر آن است که درک ساختار شبکه ای زنجیره تامین و توجه به پویایی های غیرخطی آن، نقش مهمی در طراحی راهبردهای تاب آوری ایفا می کند. در نهایت، مدل مفهومی ارائه شده می تواند به عنوان چارچوبی تحلیلی برای سیاست گذاران و مدیران در جهت توسعه مسیرهای جایگزین و ارتقای تاب آوری زنجیره های تامین در شرایط عدم قطعیت مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

تاب آوری زنجیره تامین ، کریدورهای حمل ونقل ، اختلال ژئوپلیتیکی ، بازپیکربندی شبکه ، ایران